المقامة الثالثة - فی الغزو

حکایت کرد مرا دوستی که دل در متابعت او بود و جان در مشایعت او که وقتی از اوقات که شب جوانی مظلم و غاسق بود و درخت کودکی راسخ و باسق

باغ جوانی از شکوفه طرب تازه بود و ریاحین عیش بی حد و اندازه خواستم که بر امهات بلاد گذری کنم و اختبار را اختیار سفری پیش گیرم با یاران یکتا و اخوان صفا مشورتی کردم هر یک سفری را تعیین و عزیمتی را تحسین کردند

یکی گفت سفر تجارت سفری مبارک و میمونست و حرکتی محمود و موزون احوال دنیا بدو مرتب شود و مرد در وی مجرب و مهذب گردد صید منال ازو در شست آید و مال حلال از وی بدست

دیگری گفت سفر حج باید کرد و اندیشه مهم دین باید خورد که مسلمانی را رکنی از ارکان است و پایه ای از پایه های ایمان ادای فرضی مبرم است و قضای قرضی محکم

دیگری گفت که این کار زهاد و عبادست و سفر جوانان سفر جهاد خاصه اکنون که صبح اسلام شام شده است و نفیر غزو عام ثغر روم را خرقی افتاده و سد مسلمانی ثلمه ای پدید آمده فحول رجال بدان طرف میتازد و شبان ابطال بدان شهادت می نازند زنان آن نواحی بدوک و سوزن کارزار می کنند و کودکان آن طرف به نی و چوب پیکار می جویند