باب پانزدهم: اندر تمتع کردن

بدان ای پسر اگر کسی را دوست داری در مستی و هشیاری پیوسته بدو مشغول مباش که آن نطفه کی از تو جدا گردد معلوم ست که تخم جانی و شخصی بود بهر یاری پس اگر کنی در مستی مکن که به مستی زیان کار تر بود اما به وقت خمار صواب تر و بهتر آید و به هر وقتی که یاد آید بدان مشغول مباش که آن بهایم بود که هر وقت شغلی نداند هر وقت که می باید بکند باید که آدمی را وقتی پیدا بود تا فرق بود میان وی و بهایم اما از زنان و غلامان میل خویش به یک جنس مدار تا از هر دو گونه بهره ور باشی و از دوگانه یکی دشمن تو نباشد و همچنان که گفتم مجامعت بسیار کردن زیان دارد ناکردن نیز زیان دارد پس هر چه کنی باید که به اشتها کنی و به تکلف نکنی تا زیان کمتر دارد اما به اشتها و نه به اشتها بپرهیز در گرمای گرم و در سرمای سرد که درین دو فصل زیان کار تر باشد خاصه پیران را   و از همه فصل ها در فصل بهار سازگارتر باشد که هوا معتدل باشد و چشمها را آب زیادت باشد و جهان روی به خوشی دارد پس چون عالم که پیر است جوان شود  از تأثیر وی بر ما که عالم صغیر ست همچنان شود طبایع که در تن ما مختلف است معتدل شود خون اندر رگ ها زیادت شود منی در پشت ها زیادت شود بی قصدی مردم محتاج معاشرت و تمتع گردد پس چون اشتها ی طبیعت صادق شود آنگاه زیان کمتر دارد و رگ زدن نیز همچنان پس تا بتوانی در گرمای گرم و سرمای سرد رگ مزن و اگر خون زیادت بینی اندر تن تسکین کن به شراب ها و طعام های موافق و مخالف چیزی مخور در تابستان میل به غلامان کن و در زمستان میل به زنان و درین باب سخن مختصر آمد که کرا نکند