فصل - فضیلت فقیر صابر و راضی، بر غنی شاکر و سخی

شبهه ای نیست در اینکه فقر با صبر و رضا و قناعت افضل و بهتر است از غنای با حرص و امساک و بخل و همچنین شک نیست که غنای با سخاوت و بذل مال در راه خدا و تعمیر طریق آخرت بهتر است از فقر با حرص و شکایت و لیکن در دو موضع خلاف است

اول در این که آیا فقیر صابر راضی که به اندک چیزی قانع باشد و نارضایی از فقر خود نداشته باشد بهتر است یا غنی سخی که مال خود را در راه خدا بدل نماید بعضی اول را ترجیح داده اند و بعضی ثانی را و این سخن در صورتی است که آن غنی هم دل بستگی به مال نداشته باشد و وجود و عدم مال در نزد او مساوی باشد و علامت آن این است که اگر آنچه دارد از دست او در رود مطلقا در دل او تفاوتی به هم نرسد و اصلا حزن بر او دست ندهد و آن فقیر هم به این نحو باشد که اگر ثروتی به او عاید شود با بی چیزی نزد او تفاوتی نکند اما با وجود علاقه و محبت غنی به مال سخنی نیست که هرچه عطا و بذل در راه خدا کند فقیر راضی و افضل است و اگر فقیر هم علاقه به دنیا داشته باشد هر کدام علاقه و محبت او کمتر او افضل و بالاتر است سخنی در غنی سخی و فقیر راضی است که هیچ یک را دلبستگی نباشد و حق آن است که فقیر به مراتب افضل و بالاتر است و هر قدر که غنی عطا و بذل کند مرتبه آن فقیر از برای او نیست