محبت دنیا منشأ همه اسباب حسد

و مخفی نماند که باعث و منشأ همه اینها محبت دنیای دنیه و منافع آن است زیرا که به جهت تنگی دنیا و محصور بودن منابع آن محل نزاع و مخاصمه می شود چون ممکن نیست که منفعتی از آن مال و منصب به کسی برسد مگر اینکه از دست دیگری بیرون رود به خلاف آخرت که چون آن را تنگی نیست لهذا نزاع و خصومتی میان اهل آن نمی باشد

و مثال آن در دنیا علم حقیقی و معرفت خداست چون هر که طالب معرفت حق و علم به صفات جلال و جمال او و شناختن عجایب صنع او است حسد به دیگری که عالم به اینها باشد نمی برد زیرا که از بسیاری علماء علم دیگری کم نمی شود و به یک چیز هزار هزار نفر می توانند عالم شوند و هر یک به معرفت و دانایی خود شاد و فرحناک گردند و لذت او به واسطه لذت دیگری از علم خود کم نمی گردد بلکه به جهات بسیار باعث زیادتی لذت و بهجت می گردد و همچنین است مرتبه قرب خدا و محبت به او و شوق لقای او و غیر اینها از نعمتهای اخرویه

و از آنچه گفتیم معلوم شد که در میان علماء آخرت حسد و عداوتی نمی باشد بلکه ایشان از کثرت نوع خود و بسیاری شریک مبتهج و مسرور می گردند و حسدی که از برای اهل علم هست در میان علمای دنیاست و ایشان کسانی هستند که مقصود ایشان از علم طلب مال و جاه و قرب امیر و پادشاه است چون مال جسمی است که چون به دست کسی رسید دست دیگران از آن خالی می ماند و دل مردم به تعظیم عالمی مملو شد از تعظیم دیگری منصرف می گردد و یا کم می شود و این سبب نقصان جاه می شود پس به این سبب حسد در میان ایشان حاصل می شود و چون اگر شخصی مالک همه روی زمین و آنچه در آن است گردد دیگر چیزی باقی نمی ماند که دیگری مالک آن شود به خلاف نعمتهای آخرت که نهایت از برای آنها نیست و اگر کسی مالک بعضی از آنها شود منع دیگری را از آن نمی کند چنانچه اگر کسی عالم به بعضی از علوم شود مانع این نیست که دیگران هم به آن عالم گردند