فصل - مراتب امر به معروف و نهی از منکر

چون وجوب امر به معروف و نهی از منکر را دانستی و شرایط آن را شناختی بدان که از برای آن چند مرتبه است

اول انکار قلبی به این نحو که در دل منکر فاعل معصیت باشی و از این جهت او را دشمن داشته باشی و این مرتبه مشروط به چهار شرطی که گذشت نیست بلکه همین به دو شرط از آنها مشروط است یکی اینکه عالم باشد به اینکه آنچه را مرتکب شده معصیت است و دیگر آنکه آن شخص که مرتکب منکر شده نادم و پشیمان نباشد

دوم ارشاد و هدایت و شناسانیدن اینکه آنچه را کرده معصیت است زیرا بسیاری از مردم از راه جهل و نادانی مرتکب بعضی معاصی می گردند

سوم اظهار تنفر و اکراه از آن شخص عاصی و کناره جویی و دوری کردن از او و ترک دوستی و مجالست با او

چهارم به زبان منع کردن و انکار بر او نمودن ابتدا به پند و نصیحت و چنانچه مفید نشد به تهدید و ترسانیدن و اگر آن نیز اثر نکرد به درشتی و سخنان زبر به او گفتن و دشنام دادن به این نوع که ای نادان و ای جاهل و ای احمق و ای فاسق و امثال اینها

پنجم به بازداشتن او از معصیت به قهر و تسلط چون شکستن آلات لهو و لعب و ریختن شراب و گرفتن مال مغصوب و به صاحب آن رد کردن و امثال اینها

ششم با زدن به دست و پا بدون اینکه منتهی به قتل و جراحت شود

هفتم به شمشیر کشیدن و سلاح داشتن و مجروح کردن و کشتن و این مرتبه در نزد اکثر علمای ما موقوف به اذن امام علیه السلام است و از برای رعیت بدون اذن امام جایز نمی دانند و لیکن سید مرتضی و جماعتی از برای کسی که متکمن باشد و موجب فسادی نباشد تجویز کرده اند اگر چه اذن امام در آن به خصوص نباشد