بخش ۲۸ - فصل سوم: در مشاهدت

بدان که خلعتی که حق تعالی خواص خود را در پوشد مشاهدت است و نشان او حضور است که آدمی به ظاهر و باطن حاضر شودچون به ظاهر حاضر بود مشاهد غیب شود از اسرار عزت و از دولت نظر حق تعالی بهره یابد او القی السمع و هو شهید

نشان مشاهدت دل حاضر است خلعتی است که حق تعالی بندگان را فرماید که پیوسته بر درگاه حاضر باشند به جمعیت و حضور وقت و از اشتغال فارغ پس از فراغت و حضور وقت دیده و دل او را گشاده گرداند مطالعت بدایع ربوبیت و ادراک اسرار عزت کنند تا همیشه هر چه در غیب رود می بینند هرگز غایب نشود و در حجاب و تفرقه نیفتد

ابوعمرو مکی‑رحمة الله علیه‑چنین گوید که مشاهدت زیادت یقین است که با کشف حضور جمع بصیرت دل برو محیط گردد آنچه حاصل آید مشاهدت است واین خلعت به کسی دهند که حاضر شود

قوت حضور کسی را بود که قرب حق تعالی در همه احوال می بیند و می داند که نزدیک است به همه جهانیان به علم و نزدیک است به خواص به نظر پسدر آن قرب شرم دارد که به کاری مشغول گردد یا با دیگری انس طلبد بل که از همه اعراض کند و ترک اشغال بگوید به مدد یقین بر بساط قرب حاضر شود از بحر مشاهدت یک قطره به وی دهند تا عطش طلب خود را تسکینی دهد