بخش ۳ - فصل

آنچه از ازدواج علو روحانی و علو جسمانی پدید آمد دو نوع بود آسمانها و ملایکه و ازین دو نوع عبارت دو روز فرمود که فقضیهن سبع سموات فی یومین و آنچه از ازدواج سفل روحانی و سفل جسمانی پدید آمد از چهار نوع بود مرکبات عناصر و نبات و حیوان و انسان آن را حواله بچهار روز کرد که فی اربعه ایام سواء للسایلین

پس جملگی آسمانها و زمینها و آنچه در میان آن آفریده است ازین شش نوع بیرون نیست از اینجا فرمود خلق السموات و الارض و ما بینهما فی سته ایام

آنچه از سفلی روحانی تعلق گرفت بمرکبات عناصر آنرا نفس نامیه خواندند و آن مرکب را نبات گفتند و از نتیجه تعلق روحانی بدان مرکب نشو و نما و حرکت در آن پدید آمد و در نبات ملکوت عنصری و ملکوت نباتی جمع شد و آنچه ازروحانی تعلق گرفت بمرکب نبات حیوان حاصل آمد و در حیوان ملکوت عنصری و ملکوت نباتی و ملکوت حیوانی جمع شد پس آنچه از روحانی بحیوان تعلق گرفته بود آن را روح حیوانی گفتن و نتیجه آن نشو و نما و حرکت و ادراک حواس خمسه بود و مدرکات قوای حیوانی چون وهم و خیال و مفکره و ذاکره و حافظه و غیر آن و آن مایه روحانی را که بجسمانی تعلق می گرفت از اجرام سماوی تا بمرتبه نباتی آن را نفس می خوانند چون نفوس سماوی و نفوس کواکب و نفس نامیه چون بمرتبهه حیوانی رسید آن را روح خوانند زیرا که مدرک و حساس باشد بآلت قوی و ادراک از خاصیت عقل است