شمارهٔ ۳ - ترکیببند در رثای حضرت سیدالشهدا (ع)
فیاض لاهیجیعالم تمام نوحه کنان از برای کیست
دوران سیاه پوش چنین در عزای کیست
نیلی چواست خیمة نه توی آسمان
جیب افق دریده زدست جفای کیست
دیگر غم که گونه خورشید را شکست
بر روی مه خراش کلف زابتلای کیست
از غم سیاه شد در و دیوار روزگار
این تیره فام غمکده ماتم سرای کیست
این صندلی مخمل مشکین به روی چرخ
کز شهریار خویش تهی مانده جای کیست
خون شفق به چهرة ایام ریختند
گل های این چمن دگر از خار پای کیست
خون در تنی نماند و همان گریه در تلاش
پیچیده در گلوی نفس هایهای کیست
از استماع ناله دل از کار می رود
این نیش داده سر به رگ جان نوای کیست
دل ها کباب گشت و درون ها خراب شد
این آه دردناک دل مبتلای کیست
بر کف نهاده اند جهانی متاع جان
دعوی همان به جاست مگر خونبهای کیست
سر تا سر سپهر پر از دود ماتم است
آخر خبر کنید که اینها برای کیست
گویا مصیبت همه دل های مبتلاست
یعنی عزای شاه شهیدان کربلاست
آن شهسوار معرکة کربلا حسین
مهمان نورسیدة دشت بلا حسین
گلدستة بهار امامت به باغ دین
آن نخل نازپرور لطف خدا حسین
آن خو به ناز کردة آغوش جبرییل
آن پارة دل و جگر مصطفی حسین
آن نور دیدة دل زهرا و مرتضی
یعنی برادر حسن مجتبی حسین
افتاده در میانة بیگانگان دین
بی غمگسار و بی کس و بی آشنا حسین
شخص حیا و خستة خصمان بی حیا
کان وفا و کشتة تیغ جفا حسین
آن خواندة به رغبت و افکندة به جور
در دست کوفیان دغا مبتلا حسین
از کوفیان ناکس و از شامیان دون
در کربلا نشانة تیر بلا حسین
از دشمنان شکسته به دل خار صد جفا
وز دوستان ندیده نسیم وفا حسین
مانند موج لاله و گل در ره نسیم
بر خون خویشتن زده پر دست و پا حسین
آنک جفای دشمن و اینک وفای دوست
بی بهره هم ز دشمن و هم دوست یا حسین
زین درد پای عشرت دنیا به خواب رفت
این گرد تا به آینة آفتاب رفت
گر صرف ماتم شه دوران شود کم است
هر گریه ای که وقف بر اولاد آدم است
جا دارد ار چو ابروی خوبان شود سیاه
این طاق سرنگون که هلال محرم است
از بار غم خمیده قد ماه نو بلی
پشت سپهر نیز ازین غصه ها خم است
آوخ ز گریه خیزی این درد گریه سوز
هر دیده گشت خشک همان دجله یم است
ماه محرم آمد و عشرت حرام گشت
باز اول مصیبت و باز اول غم است
باز آن دمست آنکه ز بس رستخیز خلق
افتند در گمان که قیامت همین دم است
زین غصه بسکه خاطر خورشید تیره شد
صبحی که سر زند ز افق شام ماتم است
تا روزگار دل همه آه پیاپی است
تا شب مدار دیده به اشک دمادم است
در پیش موج گریه زمین را چه اعتبار
این سیل را معامله با عرش اعظم است
در دشت دل قیامت دل های مرده کرد
این نالة گرفته که با صور توأم است
چون اهل دل متاع غم دل کنند عرض
دردی است اینکه بر همه دردی مقدم است
آوخ که عمر خنده شادی تمام شد
جز آب شور گریه به مردم حرام شد
هر سال تازه خون شهیدان کربلا
چون لاله می دمد ز بیابان کربلا
این تازه تر که می رود از چشم ما برون
خونی که خورده اند یتیمان کربلا
آمد فرود و جمله به دل های ما نشست
گردی که شد بلند به میدان کربلا
این باغبان که بود که ناداده آب چید
چندین گل شکفته ز بستان کربلا
گلبن به جای گل دل خونین دهد به بار
خون خورده است خاک گلستان کربلا
آه از دمی که بی کس و بی یار و همنشین
تنها بماند رستم دستان کربلا
داد آن گلی که بود گل دامن رسول
دامن به دست خار بیابان کربلا
گشتند حلقه لشکر افزون ز مار و مور
خاتم صفت به گرد سلیمان کربلا
خون خورد تیغ تیز که در یک نفس براند
آبی به حلق تشنة سلطان کربلا
آبی که دیو و دد همه چون شیر می خورند
آل پیمبر از دم شمشیر می خورند
از موج گریه کشتی طاقت تباه شد
وز دود آه خانة دل ها سیاه شد
تا بود در جگر نم خون وقف گریه شد
تا بود در درون نفسی صرف آه شد
زین غم که سرخ شد رخ شهزادگان به خون
باید سیاه پوش چو بخت سیاه شد
تنها نه گرد غصه به آدم رسید و بس
این غم غبار آینة مهر و ماه شد
پیغام درد تا برساند به شرق و غرب
پیک سرشک هر طرفی روبه راه شد
ایام تیره شد چو محرم فرا رسید
این ماه داغ ناصیة سال و ماه شد
خورشید کرد دعوی ماتم رسیدگی
رنگ شکسته بر رخ روشن گواه شد
هر کس که گریه کرد درین مه ز سوز دل
جبریل شد ضمان که بری از گناه شد
فردا چو گل شکفته شود پیش مصطفی
رویی که اندرین دهه همرنگ کاه شد
در گریه کوش تا بتوانی که در خورست
عذر گناه عمر ابد دیدة ترست
فریاد از دمی که شهنشاه دین پناه
در بر سلاح جنگ فروزان چو برق آه
آمد برون ز خیمه وداع حرم نمود
با خیل درد و حسرت و با خیل اشک و آه
بی اهتمام حضرت او اهل بیت شرع
چون شرع در زمانة ما مانده بی پناه
از دود آه اهل حرم شد سیاه پوش
چون خانه های اهل حشم خیمه ها سیاه
این یک نشسته در گل اشک از هجوم درد
آن یک فتاده از سر حسرت به خاک راه
اشک یکی گذشته ز ماهی ازین ستم
آه یکی رسیده ازین غصه تا به ماه
زین سوی شه ز خون جگر گشته سرخ روی
زآن سوی مانده خصم سیه کار روسیاه
چشمی به سوی دشمن و چشمی به سوی دوست
پایی به ره نهاده و پایی به بارگاه
غیرت کشیده گوشة خاطر به دفع خصم
حیرت گرفته این طرفش دامن نگاه
آتش رکاب گشته در اندیشه فکر جنگ
سیماب جلوه کرده رگ و ریشه عزم راه
پایش رکاب خواهش و دستش عنان طلب
تن در کشاکش حرم و دل به حرب گاه
بگرفت دامن شه دین بانوی حرم
فریاد برکشید که ای شاه محترم
دامن کشان چنین ز بر ما چه می روی
ما را چنین گذاشته تنها چه می روی
بنگر که در غم تو فتادیم در چه روز
ای غمگسار مونس شب ها چه می روی
اولاد فاطمه همگی بی کسند و زار
ای نور دیدة دل زهرا چه می روی
ما پای بند صد غم و دردیم هر زمان
پنهان چه می خرامی و پیدا چه می روی
دانی که بی کسیم و غریبیم و عاجزیم
ما را چنین فکنده به صحرا چه می روی
تو ناخدای کشتی شرع پیمبری
کشتی دین فکنده به دریا چه می روی
در پیش دشمنان که فزونند از شمار
چون آفتاب یک تن تنها می روی
صد جان و دل در آتش فرقت کباب شد
ای مرهم جراحت دل ها چه می روی
ای یادگار یک چمن گل درین چمن
از پیش بلبلان تمنا چه می روی
در دست دشمنان ستم کار نابکار
افتاده ایم بی کس و تنها چه می روی
نه محرمی نه غم خور و نه یار و همدمی
بیچاره مانده ایم خدا را چه می روی
آن لحظه گلبن غم آل نبی شکفت
آن شاه رو به جانب اولاد کرد و گفت
کای اهل بیت چون سوی یثرب گذر کنید
اول گذر به تربت خیرالبشر کنید
پیغام من بس است بدان روضه این قدر
کاین خاک را به یاد من از گریه تر کنید
آنگه به سوی تربت زهرا روید زار
آنجا برای من کف خاکی به سر کنید
وآنگه روید بر سر خاک برادرم
آن سرمه را به نیت من در بصر کنید
وآنگه به آه و نالة جانسوز دل گسل
احباب را ز واقعة من خبر کنید
گویید کان غریب دیار جفا حسین
گردید کشته چارة کار دگر کنید
ای دوستان چو نام لب خشک من برید
بر یاد من ز خون جگر دیده تر کنید
هر گه کنید یاد لب چون عقیق من
از اشک دیده دامن خود پرگهر کنید
هر سال چون هلال محرم شود پدید
بنشسته در مصیبت من گریه سر کنید
هر ماتمی که تا به قیامت فرا رسد
در صبر آن به واقعة من نظر کنید
در محنت مصیبت دور و دراز من
هر محنتی که روی دهد مختصر کنید
از شیونی که در حرم آنگه بلند شد
دل های قدسیان همگی دردمند شد
بعد از وداع کان شرف خاندان آل
آهنگ راه کرد سوی معرض قتال
ذوق شهادتش به سر افتاد در شتاب
با شوق در کشاکش و با صبر در جدال
تمهید پادشاهی جاوید در خیال
در بر کشیده آن طرفش شوق باب وجد
دامن کشیده این طرف اندیشة عیال
تیغی چو برق در کف و تنها چو آفتاب
چون تیغ رو نهاد بدان لشکر ضلال
ناگه زخیمه های حرم بیشتر ز حد
آمد صدای ناله و افغان به گوش حال
برگشت شاه دین و بپرسید حال چیست
گفتند ناگهان که فلان طفل خردسال
از قحط آب گشته چو ماهی به روی خاک
وز ضعف تشنگی شده چون پیکر هلال
بگریست شاه و بستدش از دایه بعد از آن
آورد در برابر آن قوم بد فعال
گفت ای گروه بدکنش این طفل بی گناه
از تشنگی چو مو شده از خستگی چو نال
آبی که کرده اید به من بی سبب حرام
یک قطره زآن کنید بدین بی گنه حلال
پس ناکسی ز چشمة پیکان خون چکان
آبی به حلق تشنة او ریخت بی گمان
زان آتش ستم که برافروخت روزگار
دل های خلق سوخت چه پنهان چه آشکار
افتاد در ملایک هفت آسمان خروش
بگریستند جن و پری جمله زار زار
شد آب بی قرار زمین گیر همچو کوه
شد خاک پرثبات سبک خیز چون غبار
پیچیده دود در دل آتش ازین ستم
شد باد خاک بر سر و شد آب خاکسار
برخاست گرد تا برد این قصه را به عرش
برخاست باد تا برد این غم به هر دیار
از سیل گریه خانة افلاکیان خراب
وز نیش ناله سینة روحانیان فگار
از طعنة ملامت روحانیان بسوخت
گوی زمین در آتش غیرت سپندوار
روحانیان پاک ازین غصه خون شدند
دل های دردناک چه گویم که چون شدند
بار دگر که سرور جان بخش دل ستان
آمد به قصد حملة آن قوم بی کران
پوشید درع احمد مختار در بدن
بربست تیغ حیدر کرار برمیان
در بر زره ز جعفر طیار یادگار
بر سر عمامه از حسن مجتبی نشان
تیغی چو برق تند و سمندی چو شعله چست
بگرفته آب در کف و آتش به زیر ران
آبی به رنگ شعلة آتش زبانه دار
اما به گاه حملة دشمن زبان مدان
شد آب و در ربود مرآن مشت خار و خس
شد آتش و فتاد در آن جمع ناکسان
کرده چو شعله از تف سینه زبان برون
وزتشنگی عقیق لب آورده در دهان
گر آب بسته اند از آن لعل لب چه باک
خود تشنگی به لعل چسان می کند زیان
شد جان به تاب از تف جانسوز تشنگی
خون شد چو آب از بن هر تار مو روان
افتاد همچو پرتو خورشید بر زمین
چون موی خویش گشته پریشان و ناتوان
آن دم چرا سپهر برین سرنگون نشد
وین کشتی هلال چرا غرق خون نشد
بر خاک شاهزاده چو از پشت زین فتاد
خورشید آسمان ز فلک بر زمین فتاد
صحرای راز خار سنان در جگر شکست
دریای راز موج گره بر جبین فتاد
آواز ناقه تا فلک هفتمین رسید
فریاد ناله در فلک هشتمین فتاد
برگشت روزگار و دگر گشت کار و بار
شد بر فلک زمین و فلک بر زمین فتاد
بنیاد شرع را همه ارکان خراب شد
بس رخنه ها به خانة دین مبین فتاد
نزدیک شد که کشتی ایمان شود تباه
اعز بس که اضطراب به دریای دین فتاد
سیلاب تند شبهه چنان سر به دل نهاد
کز اضطراب رخنه به قصر یقین فتاد
آمد قیامتی به نظر اهل بیت را
چون چشم بر سمند شهنشاه دین فتاد
از دیدة رکاب تراوید خون درد
در طرة عنان ز شکن چین به چین فتاد
غوغای عام گریه چنان بر سپهر رفت
کز اضطراب لرزه به عرش برین فتاد
در دشت کربلا همه از قطره های اشک
تا چشم کار کرد به لعل و نگین فتاد
هر یک ز اهل بیت نبی با زبان حال
گشتند نغمه سنج به مضمون این مقال
رفتی و داغ بر دل پر غم گذاشتی
ما را به روز تیرة ماتم گذاشتی
رفتی تو شاد و در بر ما تیر کوکبان
یک دل رها نکردی و صد غم گذاشتی
رفتی ز سال و مه چون شب قدر در حجاب
وین تیرگی به ماه محرم گذاشتی
رفتی چو آفتاب ازین تیره خاکدان
روز سیه به مردم عالم گذاشتی
رفتی تو جانب پدر و جد محترم
ما را غریب و بی کس و پرغم گذاشتی
رفتی ز بحر غصة دیرینه برکنار
ما را غریق اشک دمادم گذاشتی
جن و ملک ز هجر تو در گریه اند و سوز
تنها نه داغ بر دل آدم گذاشتی
رفتی و روزگار یتیمان خویش را
چون موی خویش تیره و درهم گذاشتی
ما را به دست لشکر دشمن غریب و خوار
بی غمگسار و مونس و همدم گذاشتی
بود اهل بیت را به تو دل خوش ز هر ستم
خوش بر جراحت همه مرهم گذاشتی
روح رسول از غم این غصه خون گریست
جان بتول زار چه گویم که چون گریست
آه از دمی که فاطمه فرزند مصطفی
آن مادر حسین و حسن سرور نسا
با جیب پاره پاره و با جان چاک چاک
در معجر مصیبت و در کسوت عزا
آید به عرصه گاه قیامت به صد خروش
بر کف شکسته گوهر دندان مصطفی
بر فرق سر چو لاله شده موج زن ز خون
عمامة به خون شده رنگین مرتضی
از دست راست جامة سبز حسن به دوش
وز چپ لباس لعلی سلطان کربلا
آید به وحشتی که فتد زلزله به عرش
آید به شورشی که درد صف انبیا
افغان گرفته از سر ازین شیوه شنیع
فریاد برکشیده ازین جرم و ماجرا
در بارگاه عرش درآید به دادخواست
بر دعویش ملایک و جن و پری گوا
انداخته به قایمة عرش دست صدق
زانو زده به محکمة داور جزا
جبریل مضطرب شود از جرم این عمل
لرزد به خود پیمبر ازین فعل ناسزا
آن دم جزای این عمل زشت چون شود
در روز حشر حاصل این کشت چون شود
