المقامة الرابعة - فی الربیع

حکایت کرد مرا دوستی که شمع شب های غربت بود و تعویذ تب های کربت که وقتی از اوقات با جمعی آزادگان در بلاد آذربایگان می گشتیم و بر حمرای هر چمن و خضرای هر دمن می گذشتیم عالم در کله ربیعی بود و جهان در حله طبیعی خاک بساتین پر نقش آزری بود و فرش زمین پر دیبه رومی و ششتری و برگ های چمن پر زهره و مشتری

بستان ز خوشی چو کوی دلداران بود

رخساره گل چو روی می خوار ان بود

با خود گفتم کذبت الزنادقة و ماهم بصادقة که گفته اند این صنایع و بدایع زاده طبایع است و این همه نقش های چالاک از نتایج آب و خاک بدان خدای که سنگ بدخشان را رنگ و طراوت داد و در لعاب زنبور شفا و حلاوت نهاد که هر که درین ترکیبات و ترتیبات سخن از عناصر گفت از عقل قاصر گفت و هرکه حواله این ابداع و اختراع به هیولی و علت اولی کرد مقصر بود

بلکه جمله ابداع و انشاء و اختراع و افشاء تعلق به مکون اشیاء و خالق ماشاء دارد که طبع ازین خانه بیگانه است و عقل درین آشیانه دیوانه

در یک جوهر استعداد خل و خمر و بر یک شاخ اجتماع خار و تمر بی ارادت زید و اختیار عمرو دلیل است بر وجود آنکه الا له الخلق و الامر تبارک الله رب العالمین چون گامی چند برداشتم و قدر میلی بگذاشتم بنایی دیدم مرتفع و خلقی مجتمع