بخش ۱۲ - ۱۲ ابویزید طیفور بن عیسی البسطامیّ، رضی اللّه عن

و منهم فلک معرفت و ملک محبت ابویزید طیفور بن عیسی البسطامی رضی الله عنه

از جله مشایخ بود و حالش اکبر جمله بود و شأنش اعظم ایشان بود تا حدی که جنید گفت -رحمة الله علیه- ابو یزید منا بمنزلة جبریل من الملایکة ابویزید اندر میان ما چون جبرییل است از ملایکه

و جد او مجوسی بوده بود و از بزرگان بسطام یکی پدر او بود او را روایات عالی است اندر احادیث پیغمبر -علیه السلام- و از این ده امام معروف مر تصوف را یکی وی بوده است و هیچ کس را بیش از وی اندر حقایق این علم چندان استنباط نبوده است که وی را و اندر همه احوال محب العلم و معظم الشریعه بوده است به حکم آن که گویند گروهی مر مدد الحاد خود را موضوعی بر وی بندند و اندر ابتدا روزگارش مبنی بر مجاهدت و برزش معاملت بوده است

و از وی می آید که گفت عملت فی المجاهدة ثلاثین سنة فما وجدت شییا أشد علی من العلم و متابعته و لو لا اختلاف العلماء لبقیت و اختلاف العلماء رحمة إلا في تجرید التوحید

سی سال مجاهدت کردم هیچ چیز نیافتم که بر من سخت تر از علم و متابعت آن بودی و اگر اختلاف علما نبودی من از همه چیزها بازماندمی و حق دین نتوانستمی گزارد و اختلاف علما رحمت است به جز اندر تجرید توحید و به حقیقت چنین است که طبع به جهل مایل تر باشد از آن چه به علم و به جهل بسیار کار توان کرد بی رنج و به علم یک قدم بی رنج نتوان نهاد و صراط شریعت بسیار بارکتر و پرخطرتر از صراط آن جهانی پس باید که اندر همه احوال ها چنان باشی که اگر از احوال رفیع و مقامات خطیر بازمانی و بیفتی اندر میدان شریعت افتی و اگر همه از تو بشود باید که معاملت با تو بماند که اعظم آفات مر مرید را ترک معاملت بود و همه دعاوی مدعیان اندر برزش شریعت متلاشی شود و همه ارباب لسان در برابر آن برهنه گردند