بخش ۲۵ - ۲۵ ابو زکرّیا یحیی بن مُعاذ الرّازی، رضی اللّه عنه

و منهم لسان محبت و وفا و زین طریقت و ولا ابوزکریا یحیی بن معاذ الرازی رضی الله عنه

عالی حال و نیکو سیرت بود و اندر حقیقت رجا به حق تعالی قدمی تمام داشت تا حصری رحمة الله علیه گوید که خداوند تعالی را دو یحیی بود یکی از انبیا و دیگر از اولیا یحیی بن زکریا علیه السلام طریق خوف چنان سپرد که همه مدعیان به خوف از فلاح خود نومید شدند و یحیی بن معاذ طریق رجا را چنان سپرد که دست همه مدعیان به رجا اندر خاک مالید گفتند حال یحیی ابن زکریا علیه السلام معلوم است حال این یحیی چگونه بود گفت به من رسیده است که هرگز وی را جاهلیت نبود و و بر وی کبیره ای نرفت و اندر معاملت و برزش آن جدی داشت که کس طاقت وی نداشتی از اصحاب

گفتند ایها الشیخ مقامت مقام رجاست و معاملت معاملت خایفان گفت بدان ای پسر که ترک عبودیت ضلالت بود و خوف و رجا دو قایمه ایمان اند محال باشد که کسی به برزش رکنی از ارکان ایمان به ضلالت افتد خایف عبادت کند ترس قطیعت را و راجی امید وصلت را تا عبادت موجود نباشد نه خوف درست آید نه رجا و چون عبادت حاصل بود این خوف و رجا بجمله عبارتی بود و آن جا که عبادت باید عبارت هیچ سود ندارد

وی را تصانیف بسیار است و نکت و اشارت بدیع و نخست کس از مشایخ این طایفه از پس خلفای راشدین که بر منبر شد وی بود و من کلام وی را سخت دوست دارم که اندر طبع رقیق است و اندر سمع لذیذ و اندر اصل دقیق و اندر عبارت مفید