بخش ۳ - الکلام فی حقیقة الرّضا
علی بن عثمان هجویریو در بیان این مذهب شرط آن است که نخست حقیقت رضا اثبات کنیم و اقسام آن فرو نهیم آنگاه حقیقت حال و مقام و فرق میان هر دو بیاریم ان شاء الله عز و جل
اما بدان که کتاب و سنت به ذکر رضا ناطق است و امت بر آن مجتمع اند لقوله تعالی رضی الله عنهم و رضوا عنه ۱۱۹/المایده و قوله تعالی لقد رضی الله عن المؤمنین اذ یبعایعونک تحت الشجرة ۱۸/الفتح و قوله علیه السلام ذاق طعم الإیمان من قد رضی بالله ربا
و رضا بر دو گونه باشد یکی رضای خداوند از بنده و دیگر رضای بنده از خداوند تعالی و تقدس اما حقیقت رضای خداوند عز و جل ارادت ثواب و نعمت و کرامت بنده باشد و حقیقت رضای بنده اقامت بر فرمان های وی و گردن نهادن مر احکام وی را پس رضای خداوند تعالی مقدم است بر رضای بنده که تا توفیق وی جل جلاله نباشد بنده مر حکم ورا گردن ننهد و بر مراد وی تعالی و تقدس اقامت نکند از آن که رضای بنده مقرون به رضای خداوند استعز و جل و قیامش بدان است و در جمله رضای بنده استوای دل وی باشد بر دو طرف قضا اما منع و اما عطا و استقامت سرش بر نظاره احوال اما جلال و اما جمال چنان که اگر به منع واقف شود و یا به عطا سابق شود به نزدیک رضای وی متساوی باشد و اگر به آتش هیبت و جلال حق بسوزد و یا به نور لطف و جمال وی بفروزد سوختن و فروختن به نزدیک دلش یکسان شود از آن چه وی را شاهد حق است و آن چه ازوی بود وی را همه نیکو بود اگر به قضای وی رضا دارد
