۱۶ - النوبة الثانیة

قوله تعالی و إذا حییتم بتحیة الآیة تحیت نامی است نواخت را سلام از بهر آن تحیت خوانده اند که مسلمانان با یکدیگر بنواخت دیدار کنند و تحیة من عند الله ازین است میگوید آن سلام که شما را دادم آن نواختی است که من دادم از نزدیک خویش و التحیات لله معنی آنست که نواختها الله راست کس وی را ننوازد نواختها همه ملک وی است و معنی حیاک الله آنست که خدای ترا نوازد

و در جایی دیگر تحیت نام ملک است و از آن است قول زهیر بن جناب الکلی

ابنی ان اهلک فا

نی قد بنیت لکم بنیة

و ترکتکم اولاد سادا

ت زنادکم وریة

و لکل ما نال الفتی

قد نلته الا التحیة

ای الا الملک و تحیت مسجد را از بهر آن تحیت نام کردند که آن نواختست مسجد را و عمر خطاب در مسجد برگذشت یک رکعت کرد و طلحة بن عبید الله در مسجد با سلاح سجده کرد و بر گذشت

فحیوا بأحسن منها میگوید کسی که شما را بنوازد آن نوازنده را باز نوازید بنواختی نیکوتر از آنکه او نواخت و این در اسلام است و در هدیه و در زیارت و در همه افضالها و برها اوردوها یا مکافات کنید بی تطفیف رد از بهر آن گفت که چون مکافات کردی منت از خود رد کردی و از مکافات باید که هیچ کم نکنی اگر هدیه باشد یا سخن یا مخاطبه ای در نامه ای و رد مخاطبه آنست که از غایت مرتبت سزای آن مرد کم نکنی و هو المشار الیه بقوله ص انزلوا الناس علی منازلهم و چون سلام کنند در جواب بیفزای و چون گوید السلام علیکم تو گوی و علیکم السلام و رحمة الله اگر وی گوید و رحمة الله تو گوی و رحمة الله و برکاته قومی مفسران گفتند بأحسن منها با اهل دین اسلام است که در نواخت و در اسلام بیفزای چنان که گفتیم و اوردوها با اهل کتاب و اهل شرک است که با ایشان بر علیکم اقتصار کنی و بر آن نیفزایی