فصل چهارم - حقیقت و ماهیت آدمی
ملا احمد نراقیچون که دانستی که هر کسی مرکب است از نفس و بدن پس بدان که حقیقت آدمی و آنچه به سبب آن بر سایر حیوانات ترجیح دارد همان نفس است که از جنس ملایکه مقدسه است و بدن امری است عاریت و حکم مرکب از برای نفس دارد که بدان مرکب سوار شده و از عالم اصلی و موطن حقیقی به این دنیا آمده تا از برای خود تجارتی کند و سودی اندوزد و خود را به انواع کمالات بیاراید و اکتساب صفات حمیده و اخلاق پسندیده نماید و باز مراجعت به وطن خود نماید یا هر بدنی حکم شهری را دارد از شهرهای اقلیم آفرینش که پادشاه کشور هستی که حضرت آفریدگار است هر بدنی را اقطاع روحی که از زادگاه عالم تجرد است مقرر فرموده تا از منافع و مداخل آن شهر تهیه خود را دیده و مسافرت به عالم قدس کند و سزاوار خلوت خانه انس گردد و در این بدن شریک است با سایر حیوانات زیرا که هر حیوانی را نیز بدنی است محسوس و مشاهده مرکب از دست پا چشم گوش سر سینه و سایر اعضاء به این سبب بر هیچ حیوانی فضیلتی ندارد و آنچه باعث افضلیت آدمی بر سایر حیوانات می شود آن جزء دیگر است که نفس ناطقه باشد که حیوانات دیگر این جزء نیست
و بدان که بدن امری است فانی و بی بقاء که بعد از مردن از هم ریخته می شود و اجزای آن از یکدیگر متفرق می گردد و خراب می شود تا باز وقتی که به امر پروردگار اجزاء آن مجتمع شود و به جهت ثواب و حساب و عقاب زنده کرده شود
