فصل ششم - لذت و الم جسم و روح
ملا احمد نراقیچون که دانستی که آدمی را روحی و بدنی است که هر کسی مرکب است از این دو باید بدانی که هر یک از این دو جزء را المی و لذتی و محنتی و راحتی و مرضی و صحتی است
و آلام و محنتهای بدن عبارت است از امراض و بیماریهای که عارض بدن می گردد و جسم را لاغر و نحیف می کند و آن را از درک لذات جسمانیه باز می دارد و با مسامحه در معالجه به هلاکت منجر می شود و علم طب موضوعی است از برای بیان این امراض و معالجات آنها
و آلام و بیماریهای روح عبارت است از اخلاق ذمیمه و صفات رذیله که موجب هلاکت و بدبختی روح است و باز می دارد آن را از درک لذات روحانیه و رسیدن به سعادت ابدیه و آن را محروم می گرداند از مرافقت محرمان خلوتخانه انس و مجاورت عالم قدس
و صحت و راحت روح عبارت است از اتصاف به اوصاف قدسیه و ملکات ملکیه که موجب قرب حضرت باری و باعث نجات و رستگاری است و تفصیل این امراض و معالجات آنها در علم اخلاق است که در این کتاب بیان می شود
