فصل اول - سبب ایمنی از مکر خدا

بدان که سبب این صفت غفلت از عظمت رب العزه و جهل به ابتلا و امتحانات آن حضرت یا عدم اعتقاد به محاسبه روز قیامت و جزا دادن اعمال از نیک و بد یا اطمینان به سعه رحمت و رأفت او یا اعتماد بر طاعت و عبادت خود است و این صفت از هر یک از این اسباب که ناشی شده باشد از صفات مهلکه و موجب نکال و خسران مآل است چون باعث آن یا کفر است یا جهل یا غرور یا عجب و هر یک از آنها راهی است که آدمی را به هلاکت می کشاند

پس اگر غفلت از عظمت الهی باشد باعث آن جهل و نادانی است و اگر از عدم اعتقاد باشد منشأ آن کفر و بی ایمانی است و اگر از تکیه به رحمت الهی باشد غرور است و اگر از اعتماد بر عمل خود باشد عجب است و اخبار و آیات بر مذمت ایمنی از مکر خدا مستفیض و در کتاب کریم وارد است که فلا یأمن مکر الله الا القوم الخاسرون یعنی از مکر خدا ایمن نمی گردند مگر جماعت زیانکاران و به تواتر ثابت شده است که طایفه فرشتگان و خیل پیغمبران از مکر الهی خایف و ترسانند همچنان که مروی است که بعد از آنکه از ابلیس سر زد آنچه سر زد و مردود درگاه احدیت شد و به آن لعین رسید آنچه رسید جبرییل و میکاییل که از مقربان بارگاه رب جلیل اند با هم به گریه و زاری نشستند خطاب الهی به ایشان رسید که چه شده است شما را و به چه سبب گریه می کنید عرض کردند که پروردگارا از امتحان تو می ترسیم و از ابتلای تو ایمن نیستیم پس خداوند جلیل فرمود که همیشه چنین باشید و از مکر من ایمن نگردید