فصل دوم - مذمت خمود و فواید نکاح
ملا احمد نراقیو آن عبارت است از کوتاهی کردن در تحصیل نمودن قدر ضرورت از قوت به جهت سد رمق و سستی از قدر لازم در شهوت نکاح به حدی که منجر به برطرف شدن قوت و تضییع عیال و قطع نسل شود و شکی نیست که آن در شرع مذموم و ناپسندیده است زیرا که تحصیل شناخت پروردگار و سعی در عبادت آفریدگار و کسب فضایل و دفع رذایل موقوف به قوت بدن و صحت تن است پس کوتاهی در رساندن غذایی به بدن که قوت را محافظت نماید آدمی را از تحصیل سعادات محروم سازد و همچنین اهمال قوه شهوت نکاح آدمی را از فواید بسیار محروم می گرداند زیرا که خداوند عالم این قوه را بر بنی آدم مسلط گردانید تا نسل باقی ماند و وجود این سلسله دایمی باشد پس کسی که آن را مهمل گذارد و ترک نکاح کند ثمره این قوه را ضایع کرده و از فواید بقای نسل محروم شده است که یکی از آنها موافقت اراده خداست که بقای نوع انسان باشد و بسیار شدن بندگان و بسیار شدن کسانی که پیغمبر آخرالزمان به واسطه آنها مباهات و افتخار می کند و تبرک جستن به دعای خیر فرزند صالح بعد از مردن و وصول به شفاعت اطفال صغیری که پیش از پدر و مادر می میرند و غیر اینها از فواید با وجود اینکه قطع کردن رشته ای که از آدم أبوالبشر متصل شده و آن را به دیگری نسپردن خود قصوری است ظاهر و روشن و از برای نکاح و تزویج نیز فواید بسیاری است که کسی که آن را ترک می کند آن فواید از او فوت می شود از جمله آنها محافظت خود از شر شیطان و شکستن سورت شهوت و فارغ شدن از تدبیر منزل و نگاهبانی خانه و امر طبخ و فرش و جاروب کردن و اسباب زندگانی را آراستن و ظروف و جامه شستن و امثال اینها از آنچه آدمی را از تحصیل علم و عمل باز می دارد
