فایده - حسد مذموم و حرام

بدان که حسد یا آدمی را بر آن می دارد که اظهار آن را کند در حق محسود و افعال و اقوال ناپسند اظهار سازد و زبان به غیبت و بدگویی او گشاید و تکبر و برتری بر او نماید به نحوی که حسد او ظاهر شود یا خود را از اظهار آن نگاه دارد و از آثار و افعالی که دلالت کند بر حسد اجتناب نماید اما در باطن زوال نعمت او را طالب و به مصیبت و الم او راغب است و از این جهت هم مطلقا بر خود خشمناک نیست

و شکی نیست که این هر دو قسم حرام و مذموم و صاحب آن در شرع و عقل معاتب و ملوم است و نفس شخص در هر دو صورت بیمار و به ظلمت و کدورت گرفتار است

بلی در قسم اول علاوه بر ابتلای او به مرض حسد معاصی دیگر نیز از او صادر می گردد که مادامی که حلیت از محسود حاصل نکند از مظلمه و وبال آنها مستخلص نمی شود

و اما در قسم دوم از این نوع مظلمه خالی است و علاوه بر اینکه آثار حسد از او به ظهور نمی رسد بر خود نیز خشمناک باشد و اتصاف خود را به این صفت مکروه داشته باشد و اگر گاهی اثر حسد از او بر سبیل سهو بی اختیار ظاهر شود در مقام عتاب خود برآید در این صورت مطلقا بر او گناهی نخواهد بود و غضب او بر خود مقابله با حسدی که در باطن او هست خواهد نمود و نورانیت این مکافات ظلمت آن را خواهد کرد