باب سوم در عفت - مذهب مختار

اصحابنا می فرمایند که قدما در این باب غلطی شنیع کرده اند و عمر گرانمایه به ضلالت و جهالت بسر برده هر کس که این سیرت ورزد او را از زندگانی هیچ بهره نباشد در نصل تنزیل آورده است کهانما الحیوة الدنیا لعب و لهو و زینة و تفاخر بینکم وتکاثر فی الاموال و الاولاد و معنی آن چنین فهم فرموده اند که مقصود از حیات دنیا لعب و لهو و زینت و تفاخر و جمع کردن مال و غلبه نسل است

می فرمایند که لهو و لعب بی فسق و آلات مناهی امری ممتنع است و جمع کردن مال بی رنجاندن مردم و ظلم و بهتان و زبان در عرض دیگران دراز کردن محال پس ناچار هر که عفت ورزد از این ها محروم باشد و او را از زندگان نتوان شمرد و حیات او عبث باشد و بدین آیت که افحسبتم انما خلقناکم عبثا و انکم الینا لا ترجعون ماخوذ بود و و خود چه کلپتره باشد که شخص را با ماه پیکری خلوتی دست دهد و از وصال جانفزای او بهره مند نگردد و گوید که من پاکدامنم تا به داغ حرمان مبتلا گردد و شاید بود که او را مدة العمر چنان فرصتی دست ندهد از غصه میرد و گوید اضاعه الفرصه غصه آنکس را که وقت یاو را عفیف و پاکدامن و خویشتن دار گفتندی اکنون کون خر و مندبور و دمسرد می خوانند

می فرمایند که چشم و گوش و زبان و دیگر اعضا از بهر جذب منفعت و دفع مضرت آفریده اند و هر عضوی را از خاصیتی که سبب ایجاد او بوده منع کردن موجب بطلان آن عضو است پس چون بطلان عضو روا نیست هر کس باید که آنچه او را به چشم خوش می آید آن را بیند و آنچه به گوش خوش می آید آن را شنود و آنچه مصالح او بدان منوط باشد از خبث و ایذاء و بهتان و عشوه و دشنام فاحش و گواهی به دروغ آن بر زبان راند اگر دیگری را بدان مضرتی باشد یا دیگری را خانه خراب شود بدان التفات نباید کرد و خاطر از این معنی خوش باید داشت هر چه ترا خوش آید می کن و می گوی هر کسی را که دلت می خواهد بی تحاشی می گای تا عمر بر تو زوال نگردد