باب بیست و ششم - در عُبودیّت

قال الله تعالی واعبد ربک حتی یأتیک الیقین

ابوهریره رضی الله عنه روایت کند از پیغامبر صلی الله علیه وسلم گفت هفت گروه اندر سایۀ خدای تعالی باشند آن روز که هیچ سایۀ نباشد مگر سایۀ او پادشاهی دادگر و جوانی که اندر عبادت برآمده باشد و مردی که از مسجد بیرون آید دل وی باز آن بود تا که آنجا باز شود و دو مرد که دوستی کنند از بهر خدای با یکدیگر بر آن گرد آیند و بر آن پراکنده شوند و مردی که خدایرا یاد کند اندر خلوت اشک از چشم وی بیرون آید و مردی که زنی که صاحب جمال و حسب باشد او را بخود خواند او گوید من از خدای ترسم و مردی که صدقه دهد چنانک دست چپ او نداند که دست راست چه داد

از استاد ابوعلی شنیدم که گفت عبودیت تمامتر از عبادت بود که اول عبادت بود پس عبودیت پس عبودت عبادت عوام مؤمنانرا بود و عبودیت خواص را و عبودیت خاص خاص را

و هم از وی شنیدم که گفت عبادت اصحاب مجاهدت را بود و عبودیت ارباب مکابدت را وعبودت صفت اهل مشاهدات بود و هرکس که بنفس خود با حق سبحانه مضایقت نکند او صاحب عبادت بود و هرکس که به دل بخیلی نکند بازو او صاحب عبودیت بود و هرکس که روح ازو دریغ ندارد او صاحب عبودت بود