ناهید
مرجع تخصصی فرهنگی هنری برای داستان، شعر و کتاب صوتی فارسی ناهید بستری برای انتشار، خرید و شنیدن آثار ادبی و صوتی از نویسندگان، شاعران و خالقان مستقل است.
تمام حقوق محفوظ و متعلق به پلتفرم فرهنگی ناهید می باشد.
بخش ۵۴ - خسرو دهلوی قُدِّسَ سِرُّه - رضاقلی خان هدایت | ناهید
شاعران / رضاقلی خان هدایت بخش ۵۴ - خسرو دهلوی قُدِّسَ سِرُّه رضاقلی خان هدایت امیر یمین الدین خسرو بن امیر محمود از مشاهیر امرا و شعرا بوده پدرش از ترکستان و از طایفه لاچین و سالها در دهلی به منصب امارت بر همگنان مباهی بوده از سلطان محمد تغلق شاه الطاف دیده عاقبت در غزوه کفره شهید گردید و خلف الصدق او خسرو به مرتبه امارت سربلند و از مراحم سلطانی بهره مند آمد بنا بر ضیاء فطرت و صفای طویت همت بلندش به امارت ظاهر قناعت ننمود طالب خسروی معنوی و امارات خسروی گردید نعمت فقیری را بر امیری و دولت اخروی را بر خسروی راجح دید لاجرم دست به دامن شیخ کرام شیخ نظام که سر حلقه اولیای زمان و سردفتر اصفیای آن دوران بود زد و از وارستگان شد چنانکه شیخ نظام می گفتی امید است که مرا به سوز سینه این ترک بخشند پانصد هزار بیت شعر دارند با شیخ سعدی صحبت داشته هفتاد و چهار سال عمر کرده در سنه ۷۲۵ در مقبره شکرگنج مدفون شد
منغزلیاته
ای عشق کار تو به چو من ناکسی فتاد
گویا کسی نماند جهان خراب را
٭٭٭
پند کسم به دل ننشیند که دل ز عشق
پر شد چنانکه جای نمانده است پند را
بر درش مردم و آن خاک بر اعضای منست
هم به خاک سر آن کو که مشویید مرا
تو ای صنم که مرا در دلی چه سودم از آن
که در میان من و دل هزار فرسنگ است
یک قدم بر جان خود نه یک قدم برهر دو کون
زین نکوتر رهروان عشق را رفتار نیست
خوشم به دولت خواری و ملک تنهایی
که التفات کسی را به روزگارم نیست
به خدا که سینه من بشکاف و دل برون کن
که درون خانه تو دگری چه کار دارد
من ناتوان ز یاد کسی گشتم ای طبیب
آن دارویم بده که فراموشی آورد
به کوی عاشقی از عافیت نشان ندهند
هر آن کسی که به اولین دهند آن ندهند
کنم گر از تو فراموش خاک بر سر من
به زیر خاک که خشتم به زیر سر باشد
خسرو است و شب افسانه یار و هر یار
قدری گرید و هم بر سر افسانه رود
گفتی که یار دیگر جا کرده در دل تو
تو جای می گذاری از بهر یار دیگر
هر دو عالم قیمت خود کرده ای
نرخ بالا کن که ارزانی هنوز
حسد می بردی ای دشمن به عقل و دانش خسرو
بیا تا بر مراد خاطر خود بینی اکنونش
بسیار بکوشم که بپوشم غم خود لیک
آتش چو بگیرد نتوان داشت نهانش
به دامن می نهفتم گریه ناگه مست بگذشتی
شدم رسوا من تردامن و صد چاک دامن هم
ملامت بر دل صد پاره عاشق بدان ماند
که باشد زخم شمشیر و بدوزندش به سوزن هم
گفتم احوال دل خویش نگویم به کسی
لیک از بی خبری رفت به عالم خبرم
بس که بیرون و درونم همگی دوست گرفت
بوی یوسف دهد ار باز کنی پیرهنم
ای خردمند در این گوش سخن های کسی است
کی توانم که سخن های ترا گوش کنم
به طعنه گفت خسرو توانی رستن از دستم
توانم خاصه با این زور بازویی که من دارم
گفتم ز زلف چون تویی زنار بندم گفت رو
در کفر هم صادق نه ای زنار را رسوا مکن
ای که در دیده درونی و در آغوش نه ای
هم به جان تو که یک لحظه فراموش نه ای
شنیده ام که سگان را قلاده می بندی
چرا به گردن خسرو نمی کنی رسنی
راست رو را پیر ره کن گرچه زن باشد که خضر
چون به ظلمت ره کند گم مادیانش رهبر است
جعفر آن باشد که طیار از فلک بیرون رود
نه کسی کو بال را طیار دارد جعفر است
در تصوف رسم جستن خنده کردن بر خود است
در تیمم مسح کردن خاک کردن بر سر است
گر تو سر بازی چه حاجت خرقه رنگین به دوش
شیر را در حمله نه برگستوان نه مغفر است
عاشقی رنج است و مردان را به سینه راحت است
سلسله بند است و شیران را به گردن زیور است
ناکس و کس هرکه حرص مال دارد دوزخی است
عود و سرگین هرچه درآتش فتد خاکستر است
کار اینجا کن که تشویش است در محشر بسی
آب از اینجا بر که در دریا بسی شور و شر است
از شعله عشق هرکه افروخته نیست
با او سر سوزنی دلم دوخته نیست
گر سوخته دل نه ای ز ما دور که ما
آتش به دلی زنیم کان سوخته نیست
ای از تو مرا امید بهبودی نه
با من تو چنانکه پیش ازین بودی نه
می دانستم که عهد و پیمان مرا
در هم شکنی ولی به این زودی نه
در ترغیب احباب به صحبت یکدیگر و فنای عالم
به دوری مکوش ار که بدخوست یار
که خود دوری افتد سرانجام کار
اگر جامه تنگ است پاره مکن
که خود پاره گردد چو گردد کهن
مزن شاخ اگر میوه تلخ است و تیز
خود افتد چه پیش آیدش برگ ریز
چو لابد جداییست از بعد زیست
به عمدا جدا زیستن بهر چیست
درختی که دور افکند برگ و شاخ
کند سایه بر زیردستان فراخ
در آغوش تست آنچه داری بیار
چو بیش و کمی نیست در مغز و پوست
ز نفرین بدخواه و تحسین دوست
ازین شاد گردند و زان تنگدل
که اینجا و آنجا شوم بی گزند
چه کار آید این هستی بی صفا
که بیش از دو روزی ندارد وفا
چرا نیستی را نگیرم به زور
که همراه من بود خواهد به گور
در فتنه بستن زبان بستن است
که گیتی به نیک و بد آبستن است
رهایی همه جا به کم گفتن است
دراز رشته ایمن به ناسفتن است
نترسم من ار عالمی پر خر است
مگر از خری کآدمی پیکر است
تو پنداری جهانی غیر ازین نیست
زمین و آسمانی غیر ازین نیست
چو آن کرمی که در پیله نهان است
که این دوزنده باشد آن درنده
هم ورعش خوش بود و هم گناه
