بخش ۱ - فی صفة العقل واحواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده
ذکر العقل اوجب لان نتایجه اعجب من لا عقل له لادین له قال النبی صلی اللٰه علیه وآله وسلم اول ما خلق اللٰه تعالی العقل
۱۴ شعر از سنایی غزنوی
ذکر العقل اوجب لان نتایجه اعجب من لا عقل له لادین له قال النبی صلی اللٰه علیه وآله وسلم اول ما خلق اللٰه تعالی العقل
سبب امت و رسولی او علت صورت و هیولی او او نهادست هم به امر قدم صورت اندر هیولی عالم کان وجودی که بی زبان باشد از هیولی عقل و جان باشد
از برای تناهی اندر کرد عالم جسم گویی آمد گرد متساوی نهاد چون گویی متفاوت نه سویی از سویی هست ممتد جهان و اندر حد متناهی جهت بود ممتد بعد از آن در ولایت تصویر مرتبه نقش دان و نقش پذ
هست اعضا چو شهر و پیشه وران عقل دستور و دل در او سلطان خشم شحنه است و آرزو عامل این یکی ظالم آن دگر جاهل عامل ار هیچ شرط بگذارد خرد او را به شحنه بسپارد شحنه گر هیچ گون سگالد بد ای