فصل ۴۸

گاه بود که عاشق از کثرت درد و قوت از عاج در بیابان هوا شود و سرگردان گردد تا به حدی که عشق را منکر شود و آن را منکری داند از منکرات و ترک آن را موجب قربت شناسد عشق گوید که این هوس است اگرچه نفس قال انی تبت الان آن توبه چون ایمان باس کفار بی اصل همانا این هوس از ولایت دل زاید به مدد هواء حس نفس اماره که با او گوید

از عشق که کرد ای دل ابله توبه

تا من کنم از وصال آن مه توبه

شب تیره و باده روشن و خلوت خاص

او حاضر و من عاشق و آنگه توبه

و گاه بود که در عین ولع از آن توبه توبه کند مر آن توبه را خوبه پندارد و معصیت انگارد و گوید توبة اقبح من خوبة

آن توبه که از دیدن روی تو بود

والله ز صد گنه بتر پندارم

چون بدین مقام رسد در عشق پخته گردد اگرچه خام بود ولیکن به حقیقت بدان که تا عاشق از خود نپردازد با عشق نسازد چون او خود را نباشد معشوق به لطف او را باشد انا لکم ان شیتم او اتیتم گفتن گیرد تا عاشق منکر بود و عشق به نزد او منکر معشوق در هودج کبریا بود چون نقد وجود خود را در مقمره ی عشق درباخت و با ملامتیان راه عشق بساخت سر در گریبان درد کشد و پای در دامن محنت آورد معشوق برای اظهار کرشمه ی حسن و زیبابی پرده براندازد و صد هزار کس را در یکدیگر اندازد و عشق ندا می کند

کو عیسی روحانی تا معجز خود بیند