بخش ۱۳ - اما آداب طعام نهادن

اول آن است که تعجیل کند و این از جمله اکرام مهمان باشد تا در انتظار نبود و چون جمعی حاضر شدند و یکی مانده باشد حق ناظران اولیتر مگر که غایب درویش باشد و شکسته دل آنگاه تاخیر بدین نیت نیکو بود و حاتم اصم گوید شتاب از شیطان است مگر در پنج چیز طعام مهمان و تجهیز مردگان و نکاح دختران و گذاردن وام و توبه از گناهان و در ولیمه تعجیل سنت است

دوم آن که میوه تقدیم کند اول و سفره از تره خالی نگذارد که چون بر سفره سبزی باشد در اثر است که ملایکه حاضر شوند باید که از طعامهای خوشتر پیش دارد تا از آن سیر شوند و عادت بسیار خوارگان آن باشد که غلیظ در پیش دارند تا بیشتر توان خورد و این مکروه است و عادت گروهی آن است که جمله طعامها به یک بار پیش بنهند تا هرکسی از آن خورد که خواهد و چون الوان می نهد باید که زود برنگیرند که کسی باشد که هنوز سیر نشده باشد از آن طعامها

ادب سوم آن که طعام اندک ننهد که بی مروتی باشد و بسیار نیز ننهد که تکبر باشد مگر برای آن نیت که آنچه بماند آن را حساب نبود

ابراهیم ادهم ع طعام بسیار بنهاد سفیان گفت نترسید که آن اسراف باشد ابراهیم گفت در طعام اسراف نبود و باید که نخست نصیب عیال بنهد تا چشم ایشان بر خوان نباشد که چون چیزی نماند زبان دراز کنند در مهمانان و این خباثت بود به مهمان و روا نباشد مهمان را که زله کند چنان که عادت گروهی از صوفیان است مگر که میزبان صحیح بگوید نه به سبب شرم از ایشان و یا دانند که دل وی که راضی است آنگاه روا باشد به شرط آن که بر همکاسه ظلم نکند اگر زیادتی برگیرد حرام باشد و اگر میزبان کاره باشد حرام باشد و فرقی نبود میان آن و میان دزدیده و هرچه همکاسه دست بدارد به شرم نه به دلخوشی آن نیز حرام باشد