بخش ۴۹ - فصل (درجات خشم با مخالفان خدای تعالی)

بدان که درجه مخالفان خدای تعالی متفاوت است و خشم و تشدید با ایشان باید که متفاوت بود

درجه اول کافرانند اگر اهل حرب باشند خود دشمنی ایشان فریضه است و معاملت با ایشان کشتن و بنده گرفتن است

درجه دوم اهل ذمت اند دشمنی با ایشان نیز فریضه است و معاملت با ایشان آن است که ایشان را حقیر دارند و اکرام نکنند و راه بر ایشان تنگ کنند در رفتن اما دوستی با ایشان بغایت مکروه است و باشد که به درجه تحریم رسد که خدای تعالی می گوید لاتجد قوما یومنو نبالله و الیوم الاخر یوادون من حادالله و رسوله الایه و رسول ص می گوید هرکه به خدای تعالی و به قیامت ایمان دارد با دشمنان خدای تعالی دوست نباشد اما بر ایشان اعتماد کردن و ایشان را به عمل و ولایت بر مسلمانان مسلط کردن استخفاف بود بر مسلمانی و از جمله کبایر بود

درجه سوم مبتدع باشد که خلق را به بدعت دعوت کند اظهار دشمنی وی مهم باشد تا خلق از وی نفرت گیرند و اولیتر آن بود که وی را سلام نکنند و با وی سخن نگویندو سلام وی را جواب ندهند که چون دعوت کند شر او متعدی باشد اما اگر عامی بود دعوت نکند کار وی سهل باشد

درجه چهارم معصیتی است که در آن رنج خلق باشد چون ظلم و گواهی به دروغ و حکم به میل و هجاکردن در شعر و غیبت کردن و تخلیط کردن میان مردمان از این قوم اعراض کردن و با ایشان درشتی کردن سخت نیکو بود و دوستی داشتن با ایشان سخت مکروه بود و به درجه حرامی برسد در ظاهر فتوی که این در ضبط تکلیف نیاید

درجه پنجم کس بود که به شراب خوردن و فسق کردن مشغول بود و کسی را از وی رنجی نباشد کار وی سهلتر بود و با وی تلطف و نصیحت اولیتر اگر امید قبول بود و اگر نه اعراض کردن از وی نیکوتر اما جواب سلام باز باید دادن و لعنت نباید کردن یکی در روزگار رسول ص چند بار شراب خورد و وی را حد زدند یکی از صحابه وی را لعنت کرد و گفت چند خواهد بودن از فساد وی رسول ص وی را نهی کرد و گفت وی را خود شیطانی خصم بس است تو نیز یاور شیطان مباش بر وی