بخش ۴۸ - آداب ستدن عطا
امام محمد غزالیاما آداب ستدن عطا آن است که هرچه از شهبت بود نستاند و هرچه زیادت از حاجت وی بود طلب نکند و نستاند مگر که به خدمت درویشان مشغول بود پس اگر در ملاء بستاند و در سر بدهد این درجه صدیقان است و اگر طاقت این ندارد که خود بدهد با خداوند بگوید تا به مستحق رساند اما مهم است نیت دهنده گوش داشتن که آن به هدیه بود یا به صدقه یا به ریا
اما آنچه به هدیه قبول کردن سنت است چون از منت خالی باشد و اگر داند که بعضی از منت خالی باشد و بعضی نه آنقدر بیش نستاند که در وی منت نبود و یکی رسول ص را روغن آورد و گوسپندی گوسپند بازداد و روغن قبول کرد و یکی فتح موصلی را پنجاه درم آورد گفت اندر خبر است که هرکه وی را بی سوال چیزی دهند و رد کند بر خدای رد کرده باشد یک درم برگفت و باقی بازداد و حسن بصری هم این حدیث روایت کرد ولکن مردی یک روز یک کیسه سیم بسیار و جامه ای نیکو نزدیک وی برد قبول نکرد و گفت هرکه مجلس کند و از مردمان چیزی خواهد روز قیامت چون خدای را بیند وی را نزدیک وی هیچ نصیب نبود و این از آن قبول نکرده باشد که نیت وی از مجلس ثواب بوده باشد و دانسته بود که این به سبب مجلس است نخواست که اخلاص باطل شود
یکی درویشی رات چیزی داد گفت بگذار و نگاه کن اگر قدر من در دل تو بیشتر خواهد شد که قبول کنم تا قبول کنم سفیان از کسی چیزی نستدی و گفتی اگر دانمی که بازنگوید بستانمی یعنی که لاف زند و منت نهد و کس بودی که از دوستان خاص بستدی و از دیگران نستدی و همه از منت حذر کردندی بشر حافی می گوید که از هیچ کس سوال نکردم مگر از سری سقطی که زهد وی دانسته بودم که بدان شاد شود که چیزی از دست وی بیرون شود
