حکایت شمارهٔ ۹۳

هم از وی شنودم که گفت روزی شیخ به شهر طوس می شد براه سرداوه تا بدیه رفیقان منزل کند درویشی پیشتر روانه شد تا اهل دیه را خبر کند کی شیخ می رسد و بنگرد تا خانقاهی هست کی آنجا نزول توان کرد چون آنجا رسید هیچ خانقاه نبود کی اهل دیه همه راه زن بودند معلمی بود در آن دیه کی او حج کرده بودو مردی مصلح و نفقۀ او از سیمی کی کودکان را تعلیم دادی حاصل می شد چون شنید به خدمت شیخ آمدوآن درویش را با خود بازگردانید و گفت اینجا همه مردمان راه زن و مفسد باشند و خانقاهی نباشد شیخ گفت ما بخانۀ رییس فرود خواهیم آمدن معلم گفت او از همه بدتر است و سیم او حرام تر است و پیوسته خمر خورد پس معلم بازگشت و رییس را گفت کی شیخ بوسعید می رسد رییس چون بشنید درحال فرمود تا خانه را جامه انداختند و پاکیزه کردند و دل مشغول می بود کی چیزی حلال نمی دید کی پیش شیخ نهد والدۀ داشت پیر گفت ترا چه بوده است کی چنین دل مشغولی گفت شیخ بوسعید از میهنه می رسد و اینجای فرود می آید و و من در همه ملک خویش چیز حلال نمی یابم والدۀ اوزنی صالحه بوده است جفتی دست و رنجن ازدست بدر کرد و پیش پسر نهاد و گفت بگیر کی این از میراث حلال والدۀ منست و او از والدۀ خویش به میراث یافته بودو شیخ بخانۀ تو بر بصیرت این لقمۀ حلال می آید رییس آن میزبانی شیخ و اصحابنا در میان نهاد و خرج کرد و از والدۀ او چیزی در دل او متمکن گشت و چون شیخ را بدید و سخن شیخ بشنید بر دست شیخ توبه کرد و بیشتر اهل دیه توبه کردند و رییس حساب نگاه می داشت کی ازوجوه دست و رنجن چند می شودو هیچ درباید یا زیادت آید چون آن وجوه به آخر آمد شیخ را عزیمت افتاد چندانک رییس درخواست کرد کی روزی دو سه شیخ مقام کند قبول نکرد و براند بعد از آن بمدتی نظام الملک رفیقان بخرید و بر فرزندان استاد ابواحمد که بوالده از فرزندان شیخ مااند وقف کرد و همچنان بماند به برکت لفظ شیخ