میرزا حبیب الله شیرازی متخلص به قاآنی فرزند محمدعلی گلشن از شعرای نامدار عهد قاجار است. وی در سال ۱۲۲۳ هجری قمری در شیراز متولد شد، تحصیلات مقدماتی را در همان شیراز گذراند. او در اوان جوانی عازم مشهد شد تا در آنجا به ادامهٔ تحصیل بپردازد. در سفر به تهران شعری در مدح فتحعلی شاه سرود و از وی لقب مجتهد الشعرا گرفت. قاآنی در ادبیات عرب و فارسی مهارت کافی یافت و به حکمت نیز علاقهٔ سرشاری داشت. او با زبانهای فرانسه و انگلیسی نیز تا حد زیادی آشنایی داشت. همچنین در ریاضیات، کلام و منطق نیز استادی مسلم به شمار میرفت. دیوان اشعار وی بالغ بر بیست هزار بیت است. او کتابی به نام پریشان به سبک گلستان در نثر نگاشت. قاآنی در سال ۱۲۷۰ هجری قمری در تهران وفات یافت و درحرم حضرت عبدالعظیم مدفون شد.
مبال اگرت فزاید زمانه مال و منال وگرت نیز بکاهد منال و مال منال مبال گبر و یهودست این سرای عفن به خود چو کرم به راز اندرین مبال مبال نه آخرت چنگال فنا بدرد چرم نه آخرت کوپال اجل بک...
هر وجودی را به وهم اندر توان جستن همال جز وجود مهتری کاو را همالستی محال روی دین پشت هدی غیث کرم غوث امم چرخ فر قطب ظفر اصل هنر فصل کمال قهرمان ملک و ملت حاجی آقاسی که هست جان پاکش...
ای ترا در چهره آب و وی ترا در طره تاب در دلم زان آب تاب و بر رخم زین تاب آب هست در چشمم عیان و هست در جسمم نهان هرچه در روی تو آب و هرچه در موی تو تاب آب و تاب روی و مویت برده آب و...
آمد چه خلعت از کجا از دکه شاه عجم کی صبحدم از بهر که از بهر میر ملک جم این کرده چه خدمت کجا هم در سفر هم در حضر ازکی ز عهدکودکی طوبی لارباب الهمم آن داده چه خلعت چرا پاداش خدمتهای ...
از تقویت رای دو سالار معظم امروز همه روی زمینست منظم آن آصف آصف حسب و صدر جم آیین این مهدی مهدی نسب و میر خضر دم آن آصف و بر خواری عفریت مهیا این مهدی و برگشتن دجال مصمم آن ضارب سی...
الحمد خدا راکه ولیعهد معظم باز آمد و شد زامدنش ملک منظم بازآمد و بگرفت همه ملک خراسان وز یاری یزدان شدش آن ملک مسلم امسال به فیروزی و اقبال خداداد از طوس بری شد بر شاهنشه اعظم تشری...
چو شد ز اختران دوش این سبز طارم درآگین چو اورنگ فیروزه جم کنار افق از شفق گشت رنگین چو پهلوی سهراب از تیغ رستم کواکب پس هم فروزان ز مشرق چو موج پیاپی که برخیزد از یم تو گفتی کنار م...
شاعری امروز مر مراست مسلم از شرف مدحت اتابگ اعظم حضرت قایم مقام صدر قدر قدر احمد عیسی خصال میر خضر دم آنکه به رای رزین مربی گردون وانکه به فکر متین مقوم عالم خلق روان سیرتش روان مص...
عید آمد و عیش آمد و شد روزه و شد غم زین آمد و شد جان و دلی دارم خرم ماه رمضان گرچه مهی بود مبارک شوال نکوتر که مهی هست مکرم الحمدکه آن واعظک امروز به کنجی چون حرف نخشین مضاعف شده م...
ای بت سیمین بناگوش ای به تن چون سیم خام ای دو زنگی طره ات را عنبر و ریحان غلام مه نمایی ازگریبان سرو پوشی در حریر گل گذاری زیر سنبل نور بندی در ظلام پسته خندان تو چون تنگ شکر دلفری...
ای رخش ره نورد من ای اسب تیزگام تا چند بند آخوری آخر برون خرام کاه خسان چه می خوری ای رخش ره نورد بار خران چه می بری ای اسب تیزگام هرگز نبوده آب تو از منهل خسان هرگز نبوده کاه تو ا...
بامدادان کآ فتاب خاوری سر زد ز بام ماهرویم بام را از عکس گیسو کرد شام گه رخش دیدم به زیر زلف و گفتم این دمست کآفتاب عالم آرا برکشد تیغ از نیام گه پریشان دیدمش زلفین و گفتم این زمان...
حبذا زین جشن فرخ مرحبا زین عید عام کاندرو شادی حلالست اندرو اندوه حرام لوحش الله جان به وجد آید همی زین جشن خاص بارک الله دل به رقص آید همی زین عید عام مقدم این جشن فرخ باد یارب بر...
بدا به حالت آن مجرمی که روز حساب به قدر یک شب هجر تواش کنند عذاب خوشا به حالت آن زاهدی که در محشر به قدر یک دم وصل تواش دهند ثواب کمند زلف خم اندر خمت ز هر تاری به گردن دلم افکند ص...
پگاه بام چو برشد غریو کوس از بام شدم به جانب حمام با شتاب تمام پس از ورود به حمام عرصه ای دیدم وسیع تر ز بیابان نجد و وادی شام نعوذ بالله حمام نه بیابانی تهی ز امن و سلامت لبالب از...
بود مبارک هر عید خاصه عید صیام به غوث ملت اسلام تا به روز قیام خجسته خواجه ایام حاجی آقاسی که مبتدای وجودست و مقتدای انام محققی که ضمیرش به حزم پیش نگر همه ضمایر اطفال دیده در ارحا...
به گاه بام که خورشید چرخ آینه فام زدود زاینه روزگار زنگ ظلام درآمد از درم آن گلعذار وز رخ و زلف نهفته طلعت خورشید را به ظلمت شام نهاده سلسله بر دوش کاین مرا طره نهفته سیم در آغوش ک...
پی نظاره فرخ هلال عید صیام شدیم دوش من و ماه من به گوشه بام فراز بام فرازنده قد موزونش درخت طوبی گفتی به سدره کرده مقام چو نور ماه که تابد ز پشت ابر سفید ز پشت جامه عیانش سپیدی اند...
پی نظاره فرخ هلال عید صیام هلال ابروی من دوش رفت بر لب بام چو دید مه دو سرانگشت بر دو چشم نهاد بدان نمط که دو فندق نهی به دو بادام به من ز گوشه ابرو هلال را بنمود نیافتم که از آن ه...
در شهر ری امسال به هرسو که نهم گام هر کس صنمی دارد گلچهر و گل اندام هر شام کشد تنگ در آغوشش تا صبح هر صبح زند چنگ به گیسویش تا شام من یار ندارم چکنم جز که خورم غم یارب چکنم کاش نمی...
شب دوشین دو پاسی رفته از شام درآمد از درم ترکی دلارام پریشان بر مهش مویی که از او نموده تیرگی مشک ختن وام تو گفتی گشت طالع آفتابی که شد از طلعتش روشن در و بام به خودگفتم شگفتی را ن...
گشت دی آباد چون بغداد ویرانم ز شام دیده ام شد نیل مصر از هجر آن رومی غلام بر سگ نفس آری ار جوع البقر غالب شود گر همه شیر از سرش بیرون رود عشق کنام بلبل شیراز در بستان زد این دستان ...
من ازین پس می خورم می گر حلالست ار حرام نه ز منع مفتیان ترسم نه از غوغای عام هی مزم از لعل خوبان تا همی خواهی شکر هی خورم از چشم ترکان تا همی بینی مدام گه نمایم رویشان را تا که گرد...
هرآنچه هست مه و سال و هفته و ایام خجسته بادا چون عید بر امیر نظام مهین اتابک اعظم خدایگان صدور قوام ملت بدر زمانه صدر انام زهی رسیده به جایی که با جلالت تو جهان و صد چو جهان را کسی...
