میرزا حبیب الله شیرازی متخلص به قاآنی فرزند محمدعلی گلشن از شعرای نامدار عهد قاجار است. وی در سال ۱۲۲۳ هجری قمری در شیراز متولد شد، تحصیلات مقدماتی را در همان شیراز گذراند. او در اوان جوانی عازم مشهد شد تا در آنجا به ادامهٔ تحصیل بپردازد. در سفر به تهران شعری در مدح فتحعلی شاه سرود و از وی لقب مجتهد الشعرا گرفت. قاآنی در ادبیات عرب و فارسی مهارت کافی یافت و به حکمت نیز علاقهٔ سرشاری داشت. او با زبانهای فرانسه و انگلیسی نیز تا حد زیادی آشنایی داشت. همچنین در ریاضیات، کلام و منطق نیز استادی مسلم به شمار میرفت. دیوان اشعار وی بالغ بر بیست هزار بیت است. او کتابی به نام پریشان به سبک گلستان در نثر نگاشت. قاآنی در سال ۱۲۷۰ هجری قمری در تهران وفات یافت و درحرم حضرت عبدالعظیم مدفون شد.
صبحدم کز جانب مشرق برآمد آفتاب همچو بخت پادشه بیدار شد چشمم ز خواب روی ناشسته ز دم جامی میی کز بوی او تا لب گور آید از لبهای من بوی شراب زان میی کز جام کیخسرو جهان بین تر شود گر چک...
ایا غلام من امروز سخت پژمانم چو گیسوان تو سر تا قدم پریشانم چنان ز خشم برآشفته ام که پنداری ز پای تا سر یک بیشه شیر غژمانم مگو که چونی و چت شد چه روی داد دگر که هیچ دم زدن اکنون ز ...
منم که ازکف زربخش آفت کانم جهان عز و علا را چهار ارکانم به وقعه پیلم وکوبنده گرز خرطومم به کینه شیرم و درنده تیغ دندانم زمانه چنبری از تاب خورده فتراکم ستاره جوهری از آب داده پیکان...
من آن نشاط کز این بزم دلستان بینم نه از بهار و نه از سیر بوستان بینم نه از تفرج غلمان نه از نظاره حور نه از بهشت نه از عمر جاودان بینم کسان بهشت برین را در آن جهان بینند من از شمای...
خیز ای غلام تا زین بر بادپا زنیم اورنگ جم به کوهه باد صبا زنیم هم نفس را ز محبس محنت برون کشیم هم بخت را به دعوت شادی صلا زنیم بهر پذیره روی به دشت آوریم و دست اندر عنان توسن صدر ا...
آمد برم سحرگه آن ترک سیمتن با طره ای سیاه تر از روزگار من مویش فراز رویش آزرم غالیه رویش به زیر مویش بیغاره سمن مویی چگونه مویی یک راغ ضیمران رویی چگونه رویی یک باغ نسترن ماهی فراز...
انجمن پر انجمست از مهر چهر ماه من خیز ای خادم برون بر شمع را از انجمن الله الله چیست انجم آفتاب آمد برون شمع را بگذار تا بیهوده سوزد همچو من می نسوزد شمع راکس زود برخیز ای ندیم جمع...
اندر جهان دو چیز از دل برد محن یا ساده جوان یا باده کهن تا چند غم خوری می خور به جای غم غم پیرزن خورد می مرد شیرزن در دیده تعب میخ فنا بکوب وز تیشه شغب بیخ عنا بکن یاری گزین جوان ق...
ای به مشکین موی تو مسکین دلم کرده وطن چون غم آن موی مشکن در دل مسکین من مه میان انجم از خجلت نگردد آشکار آشکارت گر ببیند در میان انجمن گر فرو ریزد اگر طلعت فروزی در بهار سرو بنشیند...
بارک الله بارک الله زان بت پیمان شکن شوخ کشمر شمع خلخ شاه چین ماه ختن بارک الله بارک الله زان حریف تندخو فتنه دل آفت دین شور جان آشوب تن بارک الله بارک الله زان نگار نازنین دلنواز ...
تیغ را دانی به استحقاق کبود تیغ زن داور کشور گشا فرمانده لشکرشکن گرز را دانی که باید برنهد بالای برز بهمن لهراسب فر اسفندیار رویین تن تیر را دانی که باید در کمان آرد کمین قارن آرش ...
در همایون ساعتی فرخنده چون عهد شباب در بهین روزی چو روز وصل خوبان دیریاب در مبارکتر دمی کز اتصالات سعود تا ابد در عرصه گیتی نبینی انقلاب خلعتی آمدکه گویی کرده نساج ازل تارش ازگیسوی...
چند خواهی پیرهن از بهر تن تن رهاکن تا نخواهی پیرهن آنچنان وارسته شو کز بعد مرگ مرده ات را عار آید از کفن مر بدن را رخت عریانی بپوش پیش از آن کت خاک پوشاند کفن عشق خواهی جام ناکامی ...
دلی مباد گرفتار عشق چون دل من که هر دمش به سماک از سمک رود شیون هر آنکه هست بدو دوستی کند دل او خلاف من که به من دشمنی کند دل من دلست این نه معاذالله آفتیست بزرگ چو روزگار به صد رن...
دوش مرا تافت نور عقل به روزن گفتمش ای از تو جان تاری روشن ایدک الله ای سروش سبکروح کز توگران جان من هماره ریمن وفقک الله ای کلیم گران قدر کز تو سبکسر مدام جادوی جوزن تا چه شد آیا ک...
زآستان خواجه اعظم چراغ انجمن پیکی آمد تیزگام و نیکام و خوش سخن نامه یی از خواجه بر کف داشت کز عنوان او بد هویدا آیت الطاف حق ذوالمنن زانکه اندر نامه بود این مژده کز تأیید حق یافت ب...
ز یک غمزه ربوده دل ز من آن ماه سیمین تن بود چشمان جادویش چو چشم آهوان پر فن اگر وقتی صبا آن زلف مشکین را کند افشان شود پر دامن گیتی ز مشک و عنبر و لادن بود روزم چو موی او ز هجرش تی...
سخن گزافه چه رانی ز خسروان کهن یکی ز شوکت شاه جهان سرای سخن بخوانده ایم بسی بار نامهای قدیم بدیده ایم بسی کار نامهای کهن نه از قیاصره خواندیم نز کیان عجم نه از دیالمه خواندیم نز مل...
مخسب ای صنم امشب بخواه باده روشن بیار شمع به مجلس بریز نقل به دامن بکش ترانه دلکش بنه سپند بر آتش بسوز عود به مجمر بسای مشک به هاون مخور چمانه چمانه سبوسبو خور و خم خم مده پیاله پی...
مگر شقیق عقیقست و کوه کان یمن که پر عقیق یمن شدکه از شقیق دمن مگر به باغ سراپرده زد بهار که باز سپاه سبزه وگل صف کشید درگلشن مگر رگه سر پستان نموده دایه ابر که طفل غنچه بی شیر بارک...
آن خال سیه بر لب جان پرور جانان خضریست سیه جامه به سرچشمه حیوان در سینه من یاد غمش یونس و ماهی در خاطر من نقش شکن رخش یوسف و زندان دل در طلبش آب حیاتست و سکندر سر در قدمش تحفه مورس...
الحمدکه از تربیت مهر درخشان از لاله و گل گشت چمن کوه بدخشان صحرای ختن شد چمن از سبزه بویا کهسار یمن شد دمن از لاله نعمان هامون ز ریاحین چو یکی طبله عنبر بستان ز شقایق چو یکی حقه مر...
ساقی امشب می پیاپی ده که من بر جای آب نذر کردستم کزین پس می ننوشم جز شراب منت ایزد را که شه رست از قضای آسمان ور نه در معموره هستی فتادی انقلاب چشم بخت عالمی از خواب غم بیدار شد ای...
امین داور و دارا معین ملت و ایمان یمین کشور و لشکر ضمین ملکت و هامان قوام ملت احمد نظام مذهب جعفر معاذکشور دارا ملاذ لشکر خاقان نگین خاتم دولت مکین مسد شوکت تکین کشور همت طغان ملکت...
