میرزا حبیب الله شیرازی متخلص به قاآنی فرزند محمدعلی گلشن از شعرای نامدار عهد قاجار است. وی در سال ۱۲۲۳ هجری قمری در شیراز متولد شد، تحصیلات مقدماتی را در همان شیراز گذراند. او در اوان جوانی عازم مشهد شد تا در آنجا به ادامهٔ تحصیل بپردازد. در سفر به تهران شعری در مدح فتحعلی شاه سرود و از وی لقب مجتهد الشعرا گرفت. قاآنی در ادبیات عرب و فارسی مهارت کافی یافت و به حکمت نیز علاقهٔ سرشاری داشت. او با زبانهای فرانسه و انگلیسی نیز تا حد زیادی آشنایی داشت. همچنین در ریاضیات، کلام و منطق نیز استادی مسلم به شمار میرفت. دیوان اشعار وی بالغ بر بیست هزار بیت است. او کتابی به نام پریشان به سبک گلستان در نثر نگاشت. قاآنی در سال ۱۲۷۰ هجری قمری در تهران وفات یافت و درحرم حضرت عبدالعظیم مدفون شد.
قضا چو مسند اقبال در جهان افکند به عزم داوری شاه کامران افکند ابو الشجاع حسن شه که شیر گردون را مهابتش تب و لرز اندر استخوان افکند تهمتنی که به یک چین چهره سطوت او هزار لرزه بر اند...
آدمی باید به گیتی عمر جاویدان کند تا یکی از صد تواند مدح آقاخان کند محکمران خطه کرمان که ابر دست او خاک را بیجاده سازد سنگ را مرجان کند در بر اوکمترست از پیر زالی پور زال او زکین گ...
عید شد ساقی بیا در گردش آور جام را پشت پا زن دور چرخ و گردش ایام را سین ساغر بس بود ای ترک ما را روز عید گو نباشد هفت سین رندان دردآشام را خلق را بر لب حدیث جامه نو هست و من از شرا...
نهر چون نیرگ سازد چرخ چون دستان کند مغز را آشفته سازد عقل را حیران کند آن کلاه نامرادی بر سر دانا نهد این قبای کامرانی در بر نادان کند گاه آن بر خواری دانا دوصد بهتان زند گاه این ب...
آنچه با برگ درختان ابر نوروزی کند با تهیدستان کف فیاض فیروزی کند زان سبب فیروز شد نامش که از آیات او بخت هر روز آشکار آیات فیروزی کند هست چهرش گنج فیروزی و گردد آشکار هرکرا آن گنج ...
هر دل اسیر زلف تو بیدادگر بود کارش ز تار زلف تو آشفته تر بود آشوب ملک شاهی و بیدادکار تست ترکی و ترک لابد بیدادگر بود در ملک حسن شاهی زان شور و شرکنی شک نیست حس چونین با شور و شر ب...
هرکرا دل سپیدکار بود با سیه طرگانش یار بود شود از قید کفر و دین آزاد بسته هر دل به زلف یار بود به کمند بتان گرفتارست زی من آن کس که رستگار بود چون به کاری نهاد باید دل خود ازین خوب...
هرجاکه پارسی بت من جلوه گر شود بس شیخ پارسا که به رندی سمر شود گر در طراز شاهد من بگذرد به ناز از طلعتش طراز طراز دگر شود و ر بگذرد به عزم سیاحت به روم و چین هرجا بتی است سنگدل و س...
تمام گشت مه روزه و هلال دمید هلال عید به ماهی تمام باید دید بنوش جام هلالی به یاد ابروی یار که همچو ابروی یار از افق هلال دمید لب سوال ببند و دهان خم بگشای که روزه رفت و ندارم مجال...
بهار آمدکه ازگلبن همی بانگ هزار آید به هر ساعت خروش مرغ زار از مرغزار آید تو گویی ارغنون بستند بر هر شاخ و هر برگی ز بس بانگ تذرو و صلصل و دراج و سار آید بجو شد مغز جان چون بوی گل ...
دوش برگردون بسی تابان شهاب آمد پدید بس درخشان موج زین دریای آب آمد پدید تخت شاهنشاه ایرانست گفتی آسمان بسکه از انجم درو در خوشاب آمد پدید سبز دریای فلک از هر کران شد موج زن بر سر ا...
مقتدای انس و جان آمد پدید پیشوای این و آن آمد پدید فیض فیاضی ز دیوان ازل بر که بر پیر و جوان آمد پدید نور اشراقی ز خلاق زمن بر چه بر اهل زمان آمد پدید حامل اسرار وحی ایزدی بر زمین ...
از شب نرفته دوش پاسی دو بیشتر من پاسدار آنک آن مه کند گذر هردم به خویشتن گویان به زیر لب کایدون شب مرا طالع شود سحر بربوی آنکه کی خورشید سر زند می رفت وقت من با بوک و با مگر بسته ر...
گر تاج زر نهند ازین پس به سر مرا بر درگه امیر نبینی دگر مرا او باز تیز پنجه و من صعوه ضعیف روزی بهم فروشکند بال و پر مرا او آفتاب روشن و من ذره حقیر با نورش از وجود نیابی اثر مرا ا...
اقبال و بخت و نصرت و فیروزی و ظفر کشتند با رکاب من امسال همسفر ز یرا که من به طالع میمون و فال نیک کردم بسیج بزم خداوند نامور اکسیر فضل جوهر جان کیمیای عقل رکن وجود رایت جود آیت هن...
الا ای خمیده سر زلف دلبر که همرنگ مشکی و همسنگ گوهر چو فخری عزیز و چو فقری پریشان چو کفری سیاه و چو ظلمی مکدر همه سایه در سایه یی همچو بیشه همه پایه در پایه یی همچو منبر به شب شمع ...
الحمد خدا را که ولیعهد مظفر شد ناظم ملک پدر و دین پیمبر شد منتظم از همت او ملت احمد شد مشتهر از نصرت او مذهب جعفر اقلیم خراسان که در آن شیر هراسان یک ره چو خور آسان بدو مه کرد مسخر...
الحمد که از موهبت ایزد داور زد تکیه بر اورنگ حمل خسرو خاور الماس فشان شد فلک از ژاله بیضا یاقوت نشان چمن از لاله احمر در دامن گل چنگ زده خار به خواری زانگونه که درویش به دامان توان...
امسال عید اضحی با نصرت و ظفر با موکب امیر نظام آمد از سفر عید و امیر هر دو رسیدند و می ربود یک روز پیش از آنکه بدش بیش فال و فر قربان عید کرده همه میش و خویش را قربان نمود عید بر م...
ای به جلالت ز آفرینش برتر ذات تو تنها به هرچه هست برابر زاده خیرالوری رسول مکرم بضعه خیرالنسا بتول مطهر از تو تسلی گرفته خاطر گیتی وز تو تجلی نموده ایزد داور عالم جانی و عالم دو جه...
ای طره مشکین تو همشیره قنبر وی خال سیه فام تو نوباوه عنبر دنباله ابروی تو در چنبر گیسو چون قبضه شمشیر علی درکف قنبر بر چهره تو طره مشکین تو گویی استاده بلال حبشی پیش پیمبر من چشم ب...
ای طره مشکین تو با مشک پسرعم ای خال تو با مردمک دیده برادر بی رابطه آن یک را عودست همی خال بی واسطه این یک را عنبر شده مادر رخسار تو در طلعت حوریست بهشتی گر حور بهشتی بود از مشکش م...
بحمدالله که باز از یاری گیهان خدا داور درخت بخت شد خرم نهال فتح بارآور بحمدالله که بگشود از هوای فتح باز از نو همای عافیت بر فرق فرقدسای شه شهپر بحمدالله که از نیروی بخت بی زوال شه...
بستم به عزم پارس چو از ملک ری کمر زین برزدم به کوهه ی یکران رهسپر اسبی به گاه پویه سبکروتر از خیال اسبی به گاه حمله مهیاتر از نظر اسبی ز بسکه چابک گویی که تعبیه است درگام ره نوردش ...
