۱ - النوبة الثانیة
این سورة النور در مدنیات شمرند جمله بمدینه فرو آمد از آسمان بمصطفی علیه السلام شصت و چهار آیت است و هزار و سیصد و شانزده کلمه و پنجهزار و ششصد و هشتاد حرف عایشه روایت کند از مصطفی ...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
این سورة النور در مدنیات شمرند جمله بمدینه فرو آمد از آسمان بمصطفی علیه السلام شصت و چهار آیت است و هزار و سیصد و شانزده کلمه و پنجهزار و ششصد و هشتاد حرف عایشه روایت کند از مصطفی ...
این سوره الفرقان مکی است مگر سه آیت که بمدینه فرو آمد بقول ابن عباس و قتاده و الذین لا یدعون مع الله إلها آخر تا آخر سه آیت و این سوره سه هزار و هفتصد و سی و سه حرف است و هشتصد و ن...
این سورة الشعرا دویست و بیست و هفت آیت است و هزار و دویست و نود و هفت کلمه و پنج هزار و پانصد و بیست و دو حرف جمله به مکه فرو آمد مگر سه آیت در آخر سورة که به مدینه فرو آمد و ذلک ق...
این سورة النمل جمله بمکه فرو آمد از آسمان و در آن ناسخ و منسوخ نه مگر یک آیت فمن اهتدی فإنما یهتدی لنفسه و من ضل فقل إنما أنا من المنذرین منسوخ است بآیت سیف و این سورت چهار هزار و ...
ابن عباس گفت سورة القصص مکی است مگر یک آیت که بجحفه فرو آمد پیش از هجرت و هی قوله إن الذی فرض علیک القرآن لرادک إلی معاد مقاتل گفت مکی است مگر چهار آیت الذین آتیناهم الکتاب من قبله...
جمهور مفسران بر آنند که این سوره جمله مکی است و از علی ع روایت کرده اند که میان مکه و مدینه فرو آمد و گفته اند همه مکی است مگر دو آیت و وصینا الإنسان بوالدیه و قوله و من الناس من ی...
این سورة الروم مکی است سه هزار و پانصد و سی و چهار حرف و هشتصد و نوزده کلمت و شصت آیت جمله بمکه فرو آمده مگر یک آیت فسبحان الله حین تمسون الی آخر الآیة و درین سورت منسوخ نیست مگر ی...
این سوره لقمان سی و چهار آیت است و پانصد و چهل و دو کلمت و دو هزار و صد و ده حرف جمله بمکه فرو آمد مگر سه آیت که بمدینه فرو آمد و لو أن ما فی الأرض من شجرة أقلام تا آخر سه آیت حسن ...
این سوره تنزیل السجده گویند و سورة المضاجع گویند سی آیت است و سیصد و هشتاد کلمه و هزار و پانصد و هژده حرف جمله بمکه فرو آمد مگر سه آیت که بمدینه فرو آمد در شأن علی بن ابی طالب ع و ...
سورة الاحزاب هفتاد و سه آیت است و هزار و دویست و هشتاد کلمه و پنج هزار و هفتصد و نود و شش حرف جمله بمدینه فرود آمد مگر دو آیت بقول بعضی از مفسران و ذلک قوله یا أیها النبی إنا أرسلن...
این سورة سبا مکی است نزول آن جمله به مکه بوده مقاتل و کلبی گفتند مگر یک آیت که به مدینه فرو آمد و یری الذین أوتوا العلم و جمله سوره هزار و پانصد و دوازده حرف است و هشتصد و هشتاد و ...
این سوره سورة الملایکة خوانند از بهر آن که صفت خلقت فریشتگان جز درین سوره نیست در همه قرآن و در مکیات شمرند که نزول همه بمکه بوده سه هزار و صد و سی حرف است و صد و نود و هفت کلمه و ...
این سوره یس سه هزار حرف است و هفتصد و بیست و نه کلمت و هشتاد و سه آیت جمله به مکه فرو آمد و در مکیات شمرند و درین سوره نه ناسخ است نه منسوخ روی عن ابی بکر الصدیق رض قال قال رسول ال...
این سوره و الصافات صد و هشتاد و دو آیت است و هشتصد کلمه و سه هزار و هشتصد و بیست و شش حرف جمله به مکه فرو آمد باتفاق مفسران آن را مکی شمرند و در این سوره ناسخ و منسوخ نیست مگر چهار...
بدان که این سوره هشتاد و هشت آیت است و هفتصد و سی و دو کلمه و سه هزار و شصت و هفت حرف جمله به مکه فرو آمد از آسمان و مکی شمرند و درین سوره ناسخ و منسوخ نیست مگر دو آیت یکی إن یوحی ...
این سوره را دو نام است سورة الزمر و سورة الغرف قال وهب بن منبه الیمانی من احب ان یعرف قضاء الله عز و جل فی خلقه فلیقرأ سورة الغرف این سوره چهار هزار و هفتصد و هشت حرف است و هزار و ...
این سوره را سورة المؤمن خوانند از بهر آنکه درین سوره ذکر مؤمن آل فرعون است چهار هزار و نهصد و شصت حرف است و هزار و صد و نود و نه کلمت و هشتاد و پنج آیت و بقول ابن عباس جمله سوره به...
این سوره را دو نام گفته اند یکی حم السجده دیگر سورة المصابیح سه هزار و سیصد و پنجاه حرف است و هفتصد و نود و شش کلمت و پنجاه و چهار آیت جمله به مکه فرو آمد و در مکیات شمرند باتفاق م...
این سوره حم عسق سورة الشوری خوانند و در مکیات شمرند ابن عباس گفت جمله بمکه فرود آمد مگر چهار آیت قل لا أسیلکم علیه أجرا تا آخر چهار آیت و جمله سوره پنجاه و سه آیت است و هشتصد و شصت...
این سورة الزخرف سه هزار و چهارصد حرف است و هشتصد و سی و سه کلمت و هشتاد و نه آیت جمله بمکه فرو آمد باتفاق مفسران مگر مقاتل که گفت و سیل من ارسلنا به بیت المقدس فرو آمد شب معراج و ا...
این سورة الدخان هزار و چهارصد و سی و یک حرف است و سیصد و چهل و شش کلمة و پنجاه و نه آیت جمله بمکه فروآمد جمهور مفسران آن را در مکیات شمرند و در این سورة ناسخ و منسوخ نیست مگر یک آی...
این سوره را سه نام است سورة الجاثیة سورة الشریعة و سورة الدهر دو هزار و صد و نود و یک حرف است و چهار صد هشتاد و هشت کلمت و سی و نه آیت جمله بمکه فرود آمد مگر یک آیت قل للذین آمنوا ...
این سورة الاحقاف سی و پنج آیت است و ششصد و چهل و چهار کلمت و دو هزار و پانصد و نود و هشت حرف جمله بمکه فرود آمد مگر یک آیت که در مدینه فرو آمد و خلافست که آن یک آیت کدام است قومی گ...
این سورة دو هزار و سیصد و چهل و نه حرف است و پانصد و سی و نه کلمت و سی و هشت آیت خلافست میان علماء تفسیر که این سورة مکی است یا مدنی سدی و ضحاک گفتندی مکی است مجاهد گفت مدنی است اب...