۲۴ - النوبة الاولى
قوله تعالی ما یفعل الله بعذابکم چه کار دارد و چه کند خدای بعذاب کردن شما إن شکرتم و آمنتم اگر خدای را منعم دانید و او را استوار گیرید و کان الله شاکرا علیما ۱۴۷ و خدای سپاس دار است...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی ما یفعل الله بعذابکم چه کار دارد و چه کند خدای بعذاب کردن شما إن شکرتم و آمنتم اگر خدای را منعم دانید و او را استوار گیرید و کان الله شاکرا علیما ۱۴۷ و خدای سپاس دار است...
قوله تعالی قد خلت من قبلکم سنن فسیروا ای اعتبروا و انظروا کیف فعلنا بمن والی و کیف انتقمنا ممن عادی میگوید درنگرید بندگان من عبرت گیرید رهیگان من پند پذیرید دوستان من دیده بصایر بر...
قوله تعالی ما یفعل الله بعذابکم إن شکرتم و آمنتم خدای عالمیان کردگار نهان دان نوازنده بندگان جل جلاله و تقدست اسماؤه درین آیت می شکر خواهد از بندگان آن شکر ایشان را امن میدهد از عق...
قوله تعالی قد خلت من قبلکم سنن این افتتاحی دیگر است ذکر قصه وقعه احد را و تعزیت است دلهای مؤمنان را میگوید پیش از شما در جهان سنتها بود یعنی سنن الأیام فی تداولها عادتها و خویهای ر...
قوله تعالی ما یفعل الله بعذابکم الآیة گفته اند این خطاب منافقان است میگوید شما که منافقان اید اگر شکر کنید و نعمت منعم بر خود بشناسید و باحسان و انعام وی معترف شوید و آن گه خدا و ر...
قوله تعالی و ما محمد إلا رسول الآیة و نیست محمد ص مگر فرستاده ای از مردمان قد خلت من قبله الرسل پیش ازو فرستادگان فراوان گذشتند أ فإن مات أو قتل اگر او بمرد یا بکشتند انقلبتم علی أ...
قوله تعالی و إن من أهل الکتاب از ترسایان هیچ کس نیست إلا لیؤمنن به قبل موته مگر که بوی بگرود پیش از مرگ وی و یوم القیامة یکون علیهم شهیدا ۱۵۹ و روز رستاخیز بر ایشان همه گواه است فب...
قوله تعالی و ما محمد إلا رسول محمد ص هر چند ستوده و گزیده از میان همه مردمان است و نواخته خدای جهانیانست قطب جهان و چراغ زمین و آسمان است صدر و بدر عالم مقتدای خلق مهتر کاینات و خا...
قوله تعالی و إن من أهل الکتاب إلا لیؤمنن به قبل موته الآیة ای خداوندی که تقدیرت را معارض نیست و تدبیرت را مناقض نیست حکمت را مرد نیست و فرمانت را رد نیست آنجا که امان تو نیست روی ا...
قوله تعالی و ما محمد إلا رسول الآیة مفسران گفتند سبب نزول این آیت آن بود که مصطفی ص آن روز که بغزاء احد بیرون شد چون بمقام رسید بشعبی از شعبهای احد فرو آمد و پنجاه مرد تیرانداز از ...
قوله تعالی و إن من أهل الکتاب إلا لیؤمنن به قبل موته روی ابو هریرة قال قال النبی ص لینزلن ابن مریم حکما عدلا و لیقتلن الدجال و لیقتلن الخنزیر و لیکسرن الصلیب و تکون السجدة واحدة لل...
قوله تعالی سنلقی آری می درافکنیم فی قلوب الذین کفروا در دلهای ناگرویدگان الرعب بیم و ترس بما أشرکوا بالله بآنچه انباز گرفتند با خدای ما لم ینزل به سلطانا چیزی که الله آن را از آسما...
قوله تعالی یا أیها الناس ای مردمان قد جاءکم الرسول آمد بشما این فرستاده بالحق براستی من ربکم از خدای شما فآمنوا بگروید خیرا لکم شما را آن به است و إن تکفروا و اگر کافر شوید فإن لله...
قوله تعالی سنلقی فی قلوب الذین کفروا الرعب جلیل است و جبار خدای کردگار نام دار رهی دار که از کار رهی آگاه است و رهی را پشت و پناه است خود دارنده و خود سازنده که خود کردگار و خود پا...
قوله تعالی یا أیها الناس قد جاءکم الرسول بالحق من ربکم فآمنوا خیرا لکم اشارت آیت آنست که درگاه ربوبیت و جلال احدیت بی نیاز است از طاعت مطیعان و پاکست از عبادت خلقان در زمین و در آس...
قوله تعالی سنلقی فی قلوب الذین کفروا الرعب الآیة مفسران گفتند که سبب نزول این آیت آن بود که روز احد بعد از آن وقعه که افتاد کافران قریش سوی مکه بازگشتند براه در با یکدیگر گفتند بد ...
قوله تعالی یا أیها الناس الآیة این خطاب با اهل هر دو کتاب است تورات انجیل و رسول ایدر محمد ص است میگوید ای جهودان و ای ترسایان محمدبشما آمد و قرآن آورد فآمنوا خیرا لکم او را تصدیق ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند لا تکونوا کالذین کفروا چون ایشان مبید که کافر شدند و قالوا لإخوانهم و قومی را گفتند از برادران و دوستان خویش إذا ضربوا فی الأرض ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا لا تکونوا کالذین کفروا الآیة هم نواخت است و هم سیاست هم کرامت و هم اهانت مؤمنان را کرامت است و کافران را اهانت دوستان را نواختست و دشمنان را سیاست می...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا لا تکونوا کالذین کفروا الآیة این پندیست که خدای تعالی مؤمنان را میدهد که شما چون منافقان مباشید و شک و نفاق بدل خود راه مدهید و آنچه ایشان گویند مگوی...
قوله تعالی إن ینصرکم الله اگر یاری دهد الله شما را فلا غالب لکم باز شکننده ای نیست شما را و إن یخذلکم و اگر خوار کند شما را و فرو گذارد فمن ذا الذی ینصرکم کیست آنکه یاری دهد شما را...
قوله تعالی إن ینصرکم الله فلا غالب لکم هر کرا رقم نصرت از درگاه عزت بر ناصیه روزگار او کشیدند یگانه عالم گشت و قطب مرکز سیادت و نشانه اهل مملکت و قبله آمال خداوندان حیرت و إن یخذلک...
قوله تعالی إن ینصرکم الله فلا غالب لکم الآیة روی جابر بن عبد الله أن النبی ص قال ما من امری مسلم یخذل امرأ مسلما فی موضع ینتهک فیه حرمته و ینتقص فیه من عرضه الا خذله الله تعالی فی ...
قوله تعالی و لا تحسبن و مپندار البته الذین قتلوا ایشان را که بکشتند فی سبیل الله از بهر خدا در راه خدا أمواتا که ایشان مردگان اند بل أحیاء نیستند که زندگانند عند ربهم نزدیک خدای خو...