۸ - النوبة الاولى
قوله تعالی و اعبدوا الله خدای را پرستید و لا تشرکوا به شییا و انباز مگیرید با وی هیچ چیز و بالوالدین إحسانا و با پدر و مادر نیکویی کنید و بذی القربی و با خویشاوندان و الیتامی و با ...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی و اعبدوا الله خدای را پرستید و لا تشرکوا به شییا و انباز مگیرید با وی هیچ چیز و بالوالدین إحسانا و با پدر و مادر نیکویی کنید و بذی القربی و با خویشاوندان و الیتامی و با ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند لا تتخذوا الیهود و النصاری أولیاء جهودان و ترسایان را بدوستان مدارید بعضهم أولیاء بعض ایشان دوستان یکدیگرند و من یتولهم منکم و ه...
قوله تعالی و عنده مفاتح الغیب و بنزدیک اوست گنجهای غیب لا یعلمها إلا هو نداند آن را مگر او و یعلم ما فی البر و البحر و میداند هر چه در خشک است و هر چه در آب و ما تسقط من ورقة و بنی...
قوله تعالی و إلی ثمود أخاهم صالحا و فرستادیم به ثمود مرد ایشان را و کس ایشان را صالح قال یا قوم ایشان را گفت ای قوم اعبدوا الله خدای را پرستید ما لکم من إله غیره نیست شما را خدایی ...
قوله تعالی و المؤمنون و المؤمنات بعضهم أولیاء بعض مؤمنان مردان و زنان یاران یکدیگراند یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر میفرمایند بپسندیده و می باز زنند از ناپسندیده و یقیمون الصلا...
قوله تعالی و أوحینا إلی موسی و أخیه پیغام دادیم بموسی و برادر او أن تبوءا لقومکما که جای بسازید قوم خویش را بمصر بیوتا بشهر مصر خانها و اجعلوا بیوتکم قبلة و خانهای خویش نماز جای سا...
قوله تعالی قالوا یا شعیب گفتند ای شعیب أ صلاتک تأمرک این نمازهای فراوان تو میفرماید ترا أن نترک ما یعبد آباؤنا که ما را فرمایی تا دست بداریم پرستش آنچه پدران ما می پرستیدند أو أن ن...
قوله تعالی و جاء إخوة یوسف آمدند برادران یوسف فدخلوا علیه بر او در شدند فعرفهم یوسف ایشان را بشناخت و هم له منکرون ۵۸ و ایشان او را نشناختند و لما جهزهم بجهازهم چون ایشان را بساخت ...
قوله تعالی إن الله یأمر بالعدل و الإحسان الله تعالی بر است کاری می فرماید و بنیکو کاری و إیتاء ذی القربی و بخشیدن خویشاوندان را و بر با ایشان و ینهی عن الفحشاء و باز زند از بخل و د...
قوله تعالی و من اللیل فتهجد به بشب خیز و نماز کن نافلة لک این افزونی است بر تو عسی أن یبعثک ربک واجب کرد خدای تعالی ترا بر خود که ترا بر پای کند مقاما محمودا ۷۹ از ایستاد نگاهی که ...
قوله تعالی قل إن کنتم تحبون الله فاتبعونی این آیت از روی حقیقت رمزی دیگر دارد و ذوقی دیگر میگوید هر کرا ازین حدیث سودایی در سینه می بود بگوی بر پی ما بیرون آی که کارها همه در قدم م...
قوله تعالی و اعبدوا الله و لا تشرکوا به شییا الآیة ابتداء آیت ذکر توحید است و توحید اصل علوم است و سر معارف و مایه دین و بناء مسلمانی و حاجز میان دشمن و دوست هر طاعت که با آن توحید...
قوله یا أیها الذین آمنوا لا تتخذوا الیهود و النصاری أولیاء جلیل و جبار خداوند بزرگوار دانای بر کمال عزیز و ذو الجلال به نداء کرامت بندگان را میخواند و از روی لطافت ایشان را مینوازد...
قوله تعالی و عنده مفاتح الغیب گشاینده دلها اوست نماینده راهها اوست نهنده داغها اوست افروزنده چراغها اوست یکی را چراغ هدایت افروزد یکی را داغ ضلالت نهد عنایتیان حضرت را چراغ سعادت ا...
قوله تعالی و إلی ثمود أخاهم صالحا الایة خداوند عالم کردگار جهان و دیان مهربان جل جلاله و تقدست اسماؤه درین آیات صالح پیغامبر را برادر ثمود خواند معلوم است که این برادری از روی صورت...
قوله تعالی و المؤمنون و المؤمنات بعضهم أولیاء بعض پاکست و بزرگوار و مهربان خداوند جهان و جهانیان دارنده همگنان و نوازنده دوستان یار درویشان و پناه ضعیفان و یادگار بی دلان بنگر که م...
قوله تعالی و أوحینا إلی موسی و أخیه أن تبوءا لقومکما بمصر بیوتا و اجعلوا بیوتکم قبلة از روی ظاهر بزبان تفسیر مؤمنان را بیت الخدمة مسجد و محراب است میگوید آن را ساخته دارید عبادت و ...
قوله تعالی قالوا یا شعیب أ صلاتک تأمرک الآیة شعیب ص متعبد بود بر اداء طاعات و تحصیل عبادات پیوسته حریص و بر آن مواظب بود ساعت شب بنماز مستغرق داشتید و هنگام روز بلفظ شیرین و بیان پ...
قوله تعالی و جاء إخوة یوسف برادران یوسف بسبب نیاز و درویشی بمصر آمدند یوسف بایشان نگاه کرد از راه فراست بدانست که برادران وی اند بسته بند آز خسته تیغ نیاز بر سبیل امتحان عقیق شکر ب...
قوله تعالی إن الله یأمر بالعدل و الإحسان کردگار جهان و جهانیان خداوند مهربان جل جلاله و تقدست اسماؤه و تعالت صفاته در این آیت مبانی خدمت و معالم معاملت در نسق جمع کرد و مؤمنان را ا...
قوله تعالی و من اللیل فتهجد به نافلة لک بدان که از اول نماز شب تا بوقت بام دوازده ساعتست رب العالمین جل جلاله و تقدست اسمایه هر ساعتی وقت وظیفه طاعت فرقتی از فرق اهل خدمت ساخته اول...
قوله تعالی إن کنتم تحبون الله الایة سبب نزول این آیت آن بود که مصطفی ص کعب اشرف و اصحاب او را از جهودان با دین اسلام دعوت کرد و سید و عاقب را از ترسایی با اسلام خواند ایشان گفتند ن...
قوله و اعبدوا الله و لا تشرکوا به شییا الآیة ای وحدوا الله و لا تعبدوا معه غیره میگوید خدای را پرستید و با وی دیگری را مپرستید او را یکتا دانید بی شریک و بی انباز بی نظیر و بی نیاز...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا لا تتخذوا الیهود و النصاری هر چند که حکم این آیت بر عموم است که البته هیچ مؤمن را نیست که با جهودان و ترسایان موالات گیرد چنان که آنجا گفت لا یتخذ ال...