۱۳ - النوبة الاولى
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند خذوا حذرکم پرهیز خود گیرید فانفروا بیرون روید بنفیر ثبات جوک جوک أو انفروا جمیعا ۷۱ یا بیرون روید بهم و إن منکم و از شما کس است ...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند خذوا حذرکم پرهیز خود گیرید فانفروا بیرون روید بنفیر ثبات جوک جوک أو انفروا جمیعا ۷۱ یا بیرون روید بهم و إن منکم و از شما کس است ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند إنما الخمر و المیسر می و قمار و الأنصاب و الأزلام و سنگها و تیرها رجس من عمل الشیطان زشتی و ناراستی از کار دیو است فاجتنبوه بپره...
قوله تعالی و جعلوا لله شرکاء و خدای را انبازان گفتند الجن فریشتگان و خلقهم و فریشتگان را الله آفرید و خرقوا له و بدروغ و افتعال برو بستند بنین و بنات پسران و دختران بغیر علم بی هیچ...
قوله تعالی و أورثنا القوم الذین کانوا یستضعفون و میراث دادیم بآن مستضعفان که ایشان را زبون میگرفتند مشارق الأرض و مغاربها مشرقهای زمین و مغربهای آن التی بارکنا فیها آن زمین که در آ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدید اتقوا الله بپرهیزید از خشم خدای و عذاب خدای و کونوا مع الصادقین ۱۱۹ و بار است گویان و راستان بید ما کان لأهل المدینة نیست اهل مد...
قوله تعالی یا أهل الکتاب لم تحاجون فی إبراهیم الآیة از روی حقیقت این آیت اشارتست بلطف خدای با بندگان و پسندیدن طاعت ایشان و جزاء آن دادن به اضعاف کردار ایشان خلیل الله ع که در راه ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا خذوا حذرکم فانفروا ثبات أو انفروا جمیعا از روی اشارت بر ذوق جوانمردان طریقت این آیت اشارت بفرار است و فرار با مولی گریختن است و در تفرق بر خود ببستن ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا إنما الخمر و المیسر الایة قال النبی ص الخمر جماع الاثم و أم الخبایث خمر اصل خبایث است و کلید کبایر مایه جنایات و تخم ضلالات و منبع فتنه عقل را بپوشد ...
قوله تعالی و جعلوا لله شرکاء الجن الایة سدت بصایرهم و کلت ضمایرهم فاکتفوا بکل منقوص ان یعبدوه و رضوا بکل مخذول ان یدعوه راندگان حضرت اند و خستگان عدل و سوختگان قهر بتیغ هجران خسته ...
قوله تعالی و أورثنا القوم الایة من صبر علی مقاساة الذل فی الله وضع الله علی رأسه قلنسوة العز هر که را روزی از بهر خدا خاک مذلت بر سر آید عن قریب او را تاج کرامت بر فرق نهند هر که ر...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله و کونوا مع الصادقین هم فرمانست و هم تشریف و هم تهنیت فرمان خدا تشریف بسزا تهنیت زیبا فرمانی مهربار تشریفی دلدار تهنیتی بزرگوار می فرماید ت...
قوله تعالی یا أهل الکتاب لم تحاجون فی إبراهیم الایة مفسران گفته اند این آیت بآن فرود آمد که دانشمندان جهودان و ترسایان نجران خصومت کردند در کار ابراهیم ع جهودان میگفتند ابراهیم از ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا خذوا حذرکم خداوند عالم جلیل و جبار درین آیت مؤمنان را فرمود تا خویشتن را در تهلکه نیفکنند و در جنگ دشمن ساز و عدت تمام بردارند و سلاح در پوشند و از د...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا إنما الخمر و المیسر روایت کنند از عمرو بن شرحبل که گفت عمر خطاب دعا کرد و گفت اللهم بین لنا فی الخمر بیانا شافیا بار خدایا در کار خمر ما را بیانی ده ...
قوله تعالی و جعلوا لله شرکاء الجن الایة از ایدرفا اقاصیص گله الله است از مشرکان عرب و از مناکیر کفر ایشان که در زمان جاهلیت جهال بودند و دین عرب آن وقت سه دین بود قومی فریشتگان میپ...
قوله تعالی و أورثنا القوم ای ملکناهم فذکر بلفظ المیراث لانه اورثهم ذلک بهلاک اهلها من العمالقة رب العالمین جل جلاله قبطیان و عمالقه که ساکنان زمین قدس بودند از آن زمین برداشت و ایش...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله این مخاطبه با کعب مالک است که او در عفو جستن خویشتن را عذر ننهاد چنان که منافقان بلکه راست رفت باعتراف بجرم خویش همچون دو یار خویش مراره و...
قوله تعالی و لا تؤمنوا استوار مگیرید إلا لمن تبع دینکم مگر هم دینان خویش را قل إن الهدی هدی الله گوی یا محمد ص که دین دین خدایست و راه نمونی راه نمونی وی أن یؤتی أحد مثل ما أوتیتم ...
قوله تعالی أ لم تر نبینی ننگری إلی الذین قیل لهم بایشان که ایشان را گفتند کفوا أیدیکم دستها فرا دارید و أقیموا الصلاة و نماز بپای دارید و آتوا الزکاة و زکاة از مال بدهید فلما کتب ع...
قوله تعالی اعلموا بدانید أن الله شدید العقاب که الله سخت عقوبت است سخت گیر و أن الله غفور رحیم ۹۸ و بدانید که خدای آمرزگار است و بخشاینده ما علی الرسول نیست بر پیغامبر فرستاده إلا ...
قوله تعالی و لو أننا نزلنا إلیهم الملایکة و اگر ما فرو فرستادیمی بایشان فریشتگان و کلمهم الموتی و پدران مردگان ایشان زنده شدی و با ایشان سخن گفتی و حشرنا علیهم کل شی ء و ما همه چیز...
و کتبنا له فی الألواح نبشتیم موسی را در تخته ها من کل شی ء موعظة از همه چیزی پندی و تفصیلا لکل شی ء و تفصیل دادن هر چیز از حلال و حرام فخذها بقوة گیر آن را بزور و أمر قومک و فرمای ...
قوله تعالی و لا تؤمنوا إلا لمن تبع دینکم بعضی مفسران گفتند این خطاب خدای با مسلمانان است و نواخت اهل معرفت و ایمانست و منت نهادن خدای در دین اسلام بر ایشان است و آن گه این خطاب را ...
قوله تعالی أ لم تر إلی الذین قیل لهم کفوا أیدیکم الآیة بر ذوق ارباب حکمت و سالکان راه حقیقت از روی اشارت میگوید کفوا أیدیکم ای اخرجوا ایدیکم عن امورکم و کلوها الی معبودکم خویشتن را...