۱۹ - النوبة الثانیة
قوله تعالی من جاء بالحسنة فله عشر أمثالها قراءت یعقوب عشر بتنوین است امثالها برفع و معناه فله حسنات عشر امثالها ای امثال الحسنة التی عملها باقی باضافت خوانند و معناه فله عشر حسنات ...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی من جاء بالحسنة فله عشر أمثالها قراءت یعقوب عشر بتنوین است امثالها برفع و معناه فله حسنات عشر امثالها ای امثال الحسنة التی عملها باقی باضافت خوانند و معناه فله عشر حسنات ...
قوله تعالی هو الذی خلقکم من نفس واحدة یعنی آدم ع و جعل ای خلق منها ای من تلک النفس زوجها حواء لیسکن إلیها لیستأنس بها رب العالمین جل جلاله و تقدست اسماؤه آدم را که آفرید از گل آفری...
قوله تعالی هو الذی أنزل علیک الکتاب او آنست که فرو فرستاد بر تو این نامه منه آیات محکمات ازوست آیتهای استوار داشته و تمام کرده هن أم الکتاب معظم قرآن و مایه دین داران و علم جویان آ...
قوله تعالی و ابتلوا الیتامی و می آزمایید یتیمان را حتی إذا بلغوا النکاح تا آن گه که بنکاح رسند فإن آنستم اگر بینید منهم از ایشان رشدا راست راهی فادفعوا إلیهم أموالهم بایشان دهید ما...
قوله تعالی یسیلونک میپرسند ترا ما ذا أحل لهم که چه چیز ایشان را حلال و گشاده کردند از صید قل بگوی أحل لکم الطیبات حلال کردند شما را پاکها و ما علمتم و خوردن صید آن سبع که صید کردن ...
قوله تعالی أ لم یروا نمی بینند کم أهلکنا که چند هلاک کردیم و تباه من قبلهم من قرن پیش از ایشان از گروه گروه مکناهم فی الأرض که ایشان را در زمین جای دادیم و توان ما لم نمکن لکم آنچه...
قوله تعالی و لقد خلقناکم شما را بیافریدیم ثم صورناکم آن گه شما را چهرها نگاشتیم ثم قلنا للملایکة آن گه فریشتگان را گفتیم اسجدوا لآدم سجود کنید آدم را فسجدوا إلا إبلیس سجود کردند مگ...
قوله تعالی إذ تستغیثون ربکم آن هنگام که فریاد میخواستید بخداوند خویش فاستجاب لکم پاسخ نیکو کرد شما را أنی ممدکم شما را مدد می پیوندم بألف من الملایکة بهزار تن از فریشتگان مردفین ۹ ...
قوله تعالی و إن نکثوا أیمانهم از بس دروغ کنند سوگندان خویش من بعد عهدهم از پس ایمان خویش و طعنوا فی دینکم و طعن کنند و عیب گویند بسته یا گشاده دین شما را فقاتلوا أیمة الکفر کشتن کن...
قوله تعالی إن الذین آمنوا و عملوا الصالحات ایشان که گرویدگان اند و نیکوکاران یهدیهم ربهم بإیمانهم خدای ایشان را راه می نماید بایمان آوردن ایشان تجری من تحتهم الأنهار میرود زیر درخت...
قوله تعالی فلعلک تارک مگر که فروخواهی گذاشت بعض ما یوحی إلیک چیزی از آنچه بتو فرستاده اند از پیغام و ضایق به صدرک و دل تو از آن تنگ می خواهد بود أن یقولوا که میگویند لو لا أنزل علی...
قوله تعالی إذ قالوا لیوسف و أخوه برادران یوسف گفتند براستی که یوسف و هم مادر او أحب إلی أبینا منا دوست تر است بپدر ما از ما و نحن عصبة و ما ایم گروهی ده تن إن أبانا لفی ضلال مبین ۸...
قوله تعالی الله یعلم خدای می داند ما تحمل کل أنثی آنچ در شکم هر ماده ای و ما تغیض الأرحام و هر چه رحم ها کاهد و ما تزداد و آنچ رحمها افزاید و کل شی ء عنده بمقدار ۸ و آن همه هر یک ب...
قوله تعالی قالت رسلهم رسولان ایشان گفتند أ فی الله شک در الله نیز گمانی است فاطر السماوات و الأرض کردگار و آفریدگار آسمان و زمین یدعوکم می خواند شما را لیغفر لکم من ذنوبکم تا بیامر...
قوله تعالی و إن من شی ء إلا عندنا خزاینه نیست هیچیز مگر بنزدیک ماست نهفت جای آن و نهاد جای آن و ما ننزله و فرو نفرستیم آن را إلا بقدر معلوم ۲۱ مگر باندازه ای دانسته و أرسلنا الریاح...
قوله تعالی هو الذی أنزل من السماء ماء اوست که فرو فرستاد از آسمان آبی لکم منه شراب شما از آن می آشامید و منه شجر و بآن نبات و درخت می پرورید فیه تسیمون ۱۰ و در آن چهار پایان می چرا...
قوله تعالی و آتینا موسی الکتاب موسی را نامه دادیم و جعلناه هدی لبنی إسراییل و آن را رهنمونی کردیم بنی اسراییل را ألا تتخذوا من دونی وکیلا ۲ که جز از من وکیل مگیرید ذریة من حملنا مع...
قوله تعالی نحن نقص علیک ما بر تو خوانیم نبأهم بالحق قصه ایشان و خبر ایشان براستی إنهم فتیة ایشان جوانی چند بودند آمنوا بربهم بگرویدند بخداوند خویش و زدناهم هدی ۱۳ و ایشان را راست ر...
قوله تعالی و اذکر فی الکتاب مریم یاد کن در قرآن مریم را إذ انتبذت من أهلها آن گه که بیکسو شد دور از کسان خویش مکانا شرقیا ۱۶ بجایگاهی از سوی برآمدن آفتاب فاتخذت من دونهم حجابا در پ...
قوله تعالی قال رب اشرح لی صدری ۵ گفت خداوند من فراخ بگشای دل من و یسر لی أمری ۲۶ و آسان کن مرا کار من و احلل عقدة من لسانی ۲۷ و بگشای گره از زبان من یفقهوا قولی ۲۸ تا در بیابند سخن...
قوله تعالی و له من فی السماوات و الأرض و او راست هر که در آسمان و زمین کس است و من عنده و ایشان که نزدیک وی اند لا یستکبرون عن عبادته خویشتن را بزرگ نمی دارند و از بنده بودن او را ...
قوله تعالی أ لم تر أن الله یسجد له نمی دانی که خدای را سجود میکند و فرمان می برد من فی السماوات و من فی الأرض هر که در آسمان و هر که در زمین و الشمس و القمر و النجوم و خورشید و ماه...
قوله تعالی و لقد خلقنا فوقکم سبع طرایق بیافریدیم زبر شما هفت طبق آسمان و ما کنا عن الخلق غافلین ۱۷ و از آفریده خویش هرگز ناآگاه نبوده ایم و أنزلنا من السماء ماء بقدر و فرو فرستادیم...
قوله تعالی إن الذین جاؤ بالإفک ایشان که این دروغ بزرگ آوردند عصبة منکم گروهی از شما لا تحسبوه شرا لکم مپندارید که آن بتر بود شما را بل هو خیر لکم که آن بهتر بود شما را لکل امری منه...