۳۰ - النوبة الثالثة
قوله تعالی ما کان الله لیذر المؤمنین علی ما أنتم علیه این کار چنین مبهم فرو نگذارند و این قصه سربسته روزی برگشایند و این دامن فراهم کرده آخر بیفشانند و این سر و پای درهم کردگان صاف...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی ما کان الله لیذر المؤمنین علی ما أنتم علیه این کار چنین مبهم فرو نگذارند و این قصه سربسته روزی برگشایند و این دامن فراهم کرده آخر بیفشانند و این سر و پای درهم کردگان صاف...
قوله تعالی ما کان الله لیذر المؤمنین الآیة سبب نزول این آیت بر قول سدی آنست که رسول خدا ص گفته بود عرضت علی امتی فی صورها فی الطین کما عرضت علی آدم ع و اعلمت من یؤمن بی و من یکفر ا...
قوله تعالی کل نفس ذایقة الموت هر تنی چشنده مرگست و إنما توفون أجورکم و مزدهای شما بتمامی بشما سپارند یوم القیامة و این مزد شما را روز رستاخیز دهند فمن زحزح عن النار هر که را دور کن...
قوله تعالی کل نفس ذایقة الموت ای خداوندی که بندگانت همه فانی اند و تو باقی ای خداوندی که رهیگانت همه برسیدنی اند و تو بودنی بودی تو و کس نبود بمانی تو و کس نماند همه مقهوراند و تو ...
قوله تعالی کل نفس ذایقة الموت ای کل نفس منفوسة تعالج غصص الموت میگوید هر نفسی منفوسه بر ممر انفاس بگذشته مرگ بچشد و سکرات مرگ ببیند یعنی اهل زمین فان من فی الجنة و النار لا یموتون ...
قوله تعالی إن فی خلق السماوات و الأرض در آفرینش آسمانها و زمین و اختلاف اللیل و النهار و آمد و شد شب و روز لآیات نشانهایی است لأولی الألباب ۱۹۰ خردمندان و زیرکان را الذین یذکرون ال...
قوله تعالی إن فی خلق السماوات و الأرض الآیة کلام خداوندی که جز وی خداوند نیست و آسمان و زمین را جز قدرت و قهر وی عماد و پیوند نیست خداوندی که فلک آفرید و بر ذروه فلک ملک آفرید آسما...
قوله تعالی إن فی خلق السماوات و الأرض ابن عمر در پیش عایشه صدیقه شد گفت یا عایشه از آن کارها و سرگذشتهای رسول ص که مردم را شگفت آید و خیره سر کند یکی با من بگوی عایشه گفت یا ابن عم...
قوله تعالی زین للناس برآراستند مردمان را حب الشهوات دوستی آرزوها و بایستها من النساء و البنین از زنان و پسران و القناطیر المقنطرة و قنطارهای گرد کرده من الذهب و الفضة از زر و سیم و...
قوله تعالی و اللاتی یأتین الفاحشة و آنان که فاحشه کنند و نابکارمن نسایکم ازین زنان شما فاستشهدوا علیهن أربعة منکم گواه کنید بر ایشان چهار مرد از شما فإن شهدوا و اگر گواهی دهند فأمس...
قوله تعالی یا أهل الکتاب ای اهل کتاب قد جاءکم آنک آمد بشما رسولنا فرستاده ما یبین لکم پیدا میکند شما را کثیرا مما کنتم تخفون فراوانی از آنچه شما می پنهان داشتید من الکتاب از کتاب و...
قوله تعالی و منهم من یستمع إلیک و ازیشان کس است که می نیوشد بگوش سر بتو و جعلنا علی قلوبهم أکنة و ما بر دلهای ایشان پوششها و غلافها افکنده ایم أن یفقهوه که حق را دریاوندی و فی آذان...
قوله تعالی قل أمر ربی بالقسط گوی ای محمد خداوند من بداد میفرماید و أقیموا وجوهکم و روی خویش را و دل خویش را و آهنگ خویش را راست دارید عند کل مسجد بنزدیک هر نماز و سجود که کنید و اد...
قوله تعالی و ما کان الله لیعذبهم و خدای بر آن نیست که ایشان را عذاب کند و أنت فیهم و تو در میان ایشان و ما کان الله معذبهم و نیست خدای عذاب کردن ایشان را و هم یستغفرون ۳۳ تا ایشان ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند إن کثیرا من الأحبار و الرهبان بسیاری از این دانشمندان جهودان و خداترسان ترسایان لیأکلون أموال الناس بالباطل مالهای مردمان میخورن...
قوله تعالی و یوم نحشرهم جمیعا آن روز که ایشان را با هم آریم همگان ثم نقول للذین أشرکوا آن گه گوییم ایشان را که خداوند خویش را انباز گفتند مکانکم بر جای باشید أنتم و شرکاؤکم هم شما ...
قوله تعالی و اصنع الفلک بأعیننا و وحینا و کشتی کن بر دیدار دو عین ما و به پیغام ما و لا تخاطبنی و با ما سخن مگوی فی الذین ظلموا در کار قوم بشفاعت کردن یا مهلت خواستن إنهم مغرقون ۳۷...
قوله تعالی و لقد همت به و آن زن آهنگ او کرد و هم بها لو لا أن رأی برهان ربه و یوسف آهنگ آن زن داشت اگر نه آن بودی که برهان و حجت خداوند خویش بر خویشتن بدیدی کذلک لنصرف عنه السوء و ...
قوله تعالی الذین آمنوا ایشان که بگرویدند و تطمین قلوبهم بذکر الله و می آرامد دلهای ایشان بیاد خدا ألا بذکر الله تطمین القلوب ۲۸ بدانید که یاد کرد خدای آنست که بآن دلها آرامد الذین ...
قوله تعالی و إذ قال إبراهیم رب ابراهیم گفت خداوند من اجعل هذا البلد آمنا این شهر شهری بی بیم کن و اجنبنی و بنی و دور دار مرا و پسران مرا أن نعبد الأصنام ۳۵ که بتان را پرستیم رب خدا...
قوله تعالی و لقد آتیناک سبعا من المثانی ترا دادیم سبع مثانی و القرآن العظیم ۸۷ و قرآن بزرگوار لا تمدن عینیک نگرد و چشم خویش در آن نبندی و ننگری إلی ما متعنا به بآنک ایشان را بر خور...
قوله تعالی و الذین هاجروا فی الله ایشان که از خان و مان ببریدند از بهر خدای من بعد ما ظلموا پس آنک بر ایشان بیدادها کردند لنبوینهم فی الدنیا حسنة ایشان را جای سازیم درین جهان جای س...
قوله تعالی و قضی ربک خدای تو فرمود و وصیت کرد ألا تعبدوا إلا إیاه که مپرستید بخدایی مگر او را و بالوالدین إحسانا و نیز بپدر و مادر که نیکویی کنید با ایشان إما یبلغن عندک الکبر اگر ...
قوله تعالی و اضرب لهم مثلا رجلین مثل زن ایشان را بدو مرد جعلنا لأحدهما کردیم و دادیم یکی را از ایشان جنتین من أعناب دو رز از انگور و حففناهما بنخل گرد بر گرد آن خرماستان کردیم و جع...