كمالالدین بافقی متخلص به وحشی از شعرای زبردست قرن دهم است. وی در اواسط نیمهٔ اول قرن دهم در بافق به دنیا آمد و تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش طی کرد. او در مدت عمر مانند خواجهٔ شیراز از مسافرتهای دور و دراز احتراز میجست و جز به کاشان و عراق سفر نکرد. وحشی بافقی در حدود سال ۹۹۹ هجری قمری درگذشت. مزار وی در محلهٔ سر برج یزد در برابر مزار شاهزاده فاضل، برادر امام هشتم قرار دارد. آثار باقیماندهٔ وی عبارتند از دیوان اشعار، مثنوی خلد برین، مثنوی ناظر و منظور و مثنوی فرهاد و شیرین که این آخری به علت فوت وی ناتمام ماند و قرنها پس از او وصال شیرازی آن را به اتمام رساند.
صف آراینده این طرفه لشکر چنین لشکر کشد کشور به کشور که هر صبح اینچنین تا شام منظور نمی گشت از حریم خسروی دور ز چشمش اهل مجلس مست حیرت گریبان کرده چاک از دست حیرت ز دانش یافت قدری آ...
ز ره پیمای این صحرای دلگیر به کوه افتد چنین آواز زنجیر که بود اندر کنار مصر کوهی نه کوهی سرفراز با شکوهی به خون ریز اسیران پافشرده به بالای سر از کین تیغ برده به کین دردمندانش کمر ...
سوار رخش تاز دشت دعوی چنین راند از پی نخجیر معنی که روزی چند از این حالت چو بگذشت که سوی شهر منظور آمد از دشت به نزدیک پدر یک روز جا کرد به خسرو مدعای خود ادا کرد غرض چون بود آهنگ ...
برد ره نکته ساز معنی اندیش چنین ره بر سر گم کرده خویش که در نزدیک آن دلکش نشیمن بدان کوهی که ناظر داشت مسکن به قصد کبک منظور دل افروز گشود از بند پای باز یک روز ز ره شد از خرام کبک...
چو طفل روز رفت از مکتب خاک سواد شب نمود از لوح افلاک معلم بر در دستور جا کرد حدیث خود به خاصانش ادا کرد به دستور از معلم حال گفتند یکایک صورت احوال گفتند معلم را به سوی خویشتن خوان...
از آنرو صبح این روشندلی یافت که چون ما در دلش مهر علی تافت ز مهر او منور خانه خاک به نام او مزین مهر افلاک قضا چون رایت هستی برافراخت علم را عین نامش سر علم ساخت قدر بر لوح هستی چو...
زهی نام تو سر دیوان هستی ترا بر جمله هستی پیش دستی زکان صنع کردی گوهری ساز وزان گوهر محیط هستی آغاز به سویش دیده قدرت گشادی بنای آفرینش زو نهادی ازو دردی و صافی ساز کردی زمین و آسم...
گله ای دارم از تو و گله ای که نگنجد به هیچ حوصله ای گله ای دود در دماغم از آن گله ای باد بر چراغم از آن
آه ای فلک ز دست تو و جور اخترت کردی چو خاک پست مرا خاک بر سرت جز عکس مدعا ز تو کس صورتی ندید تاریک باد آینه مهر انورت مشمار برق آه جگر سوز من به هیچ با خاک تیره گر ننمایم برابرت شد...
دیده گو اشک ندامت شو و بیرون فرما دیدن دیده چه کار آیدم از دوست جدا عوض یوسف گم گشته چو اخوان بینید دیده خوب است به شرطی که بود نابینا گرچه دانم که نمی یابیش ای مردم چشم باش با اشک...
از چه رو خاک سیه گردون به فرق ماه کرد مشعل خورشید را گردون چرا پر کاه کرد از چه رو بر نیل ماتم زد لباس عافیت هر که جادر ساحت این نیلگون خرگاه کرد این چه صورت بود کز هر گوشه زرین اف...
دوستان چرخ همان دشمن جان است که بود همه را دشمن جان است همان است که بود ای که از اهل زمانی ز فلک مهر مجوی کاین همان دشمن ارباب زمان است که بود شاهد عیش نهان بود پس پرده چرخ همچنان ...
دوستان شرح پریشانی من گوش کنید داستان غم پنهانی من گوش کنید قصه بی سر و سامانی من گوش کنید گفت وگوی من و حیرانی من گوش کنید شرح این آتش جان سوز نگفتن تا کی سوختم سوختم این راز نهفت...
آه تا کی ز سفر باز نیایی بازآ اشتیاق تو مرا سوخت کجایی بازآ شده نزدیک که هجران تو ما را بکشد گر همان بر سر خونریزی مایی بازآ کرده ای عهد که بازآیی و ما را بکشی وقت آنست که لطفی بنم...
ای داده سپهر شرع را نور از پرتو رأی عالم آرا ناهید ز مطربی کشد دست گر نهی تو بر فلک نهد پا از دست تو کلک معجز آثار هم خاصیت عصای موسا دمساز کلام جان فزایت با معجزه دم مسیحا از تقوی...
نبود طلوع از برج ما آن ماه مهر افروز را تغییر طالع چون کنم این اختر بد روز را کی باشد از تو طالعم کاین بخت اختر سوخته گرداند از تأثیر خود سد اختر فیروز را دل رام دستت شد ولی بر وی ...
ای صبا خواجه را ز بنده بگو که در مدح می توانم سفت ور به زشتی و ناخوشی افتد هجو هم خوب می توانم گفت
از پی بهبود درد ما دوا سودی نداشت هرکه شد بیمار درد عشق بهبودی نداشت بود روزی آن عنایت ها که با ما می نمود خوش نمودی داشت اما آنچنان بودی نداشت دوش کـآمد با رقیبان مست و خنجر می کش...
رسید و آن خم ابرو بلند کرد و گذشت تواضعی که به ابرو کنند کرد و گذشت نوازشم به جواب سلام اگر چه نداد تبسمی ز لب نوشخند کرد و گذشت به جذبه نگهی کز پیش کشان می برد چه صیدها که اسیر کم...
ز پیش دیده تا جانان من رفت تو پنداری که از تن جان من رفت اگر خود همره جانان نرفتم ولی فرسنگها افغان من رفت سر و سامان مجو از من چو رفتی تو چون رفتی سر و سامان من رفت چه دید از من ک...
به طوف کعبه من خاکسار خواهم رفت ولی به یاد سر کوی یار خواهم رفت اگر به باغ روم بهر دیدن گل و سرو به یاد قامت آن گلعذار خواهم رفت جدا ز یار چه باشم درین دیار مقیم چو یار کرد سفر زین...
گرم آمد و بر آتش شوقم نشاند و رفت آتش به جای آب ز چشمم فشاند و رفت آمد چو باد و مضطربم کرد همچو برق وز آتشم زبانه به گردون رساند و رفت برخاستم که دست دعایی برآورم دشنام داد و راه د...
ناز برگیرد کمان در وقت ترکش بستنت فتنه پاکوبان شود هنگام ابرش جستنت لاله آتشناک رویاند ز آب و خاک دشت ز آب خوی رخساره از گرد سواری شستنت پیش دست و قبضه ات میرم که خوش مردم کش است د...
گرد سر تو گردم و آن رخش راندنت وان دست و تازیانه و مرکب جهاندنت شهری به ترکتاز دهد بلکه عالمی ترکانه برنشستن و هر سو دواندنت پیش خدنگ پرکش ناز تو جان دهم وان شست باز کردن و تا پر ن...
