بخش ۸۶ - ۲۷ - النوبة الثانیة
قوله تعالی إن الصفا و المروة صفا سنک سپید سخت باشد یعنی صافی که در آن هیچ خلطی نبود از خاک و گل و غیر آن و مروه سنگی باشد سیاه و سست و نرم که زود شکسته شود و گفته اند آدم و حوا چون...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی إن الصفا و المروة صفا سنک سپید سخت باشد یعنی صافی که در آن هیچ خلطی نبود از خاک و گل و غیر آن و مروه سنگی باشد سیاه و سست و نرم که زود شکسته شود و گفته اند آدم و حوا چون...
قوله تعالی إن الصفا و المروة من شعایر الله الآیة اشارتست بصفوة دل دوستان در مقام معرفت و مروه اشارتست بمروت عارفان در راه خدمت میگوید آن صفوت و این مروت در نهاد بشریت و بحر ظلمت از...
قوله تعالی و إلهکم إله واحد خدای شما خداییست یکتا یگانه لا إله إلا هو نیست خدا جز او الرحمن الرحیم فراخ بخشایش مهربان إن فی خلق السماوات و الأرض در آفرینش آسمانها و زمین و اختلاف ا...
قوله تعالی و إلهکم إله واحد الآیة ابو صالح روایت کرد از ابن عباس که این آیت و سورة الاخلاص بیکبار فرو آمدند آن گه که مشرکان قریش از مصطفی درخواستند تا خدای را عز و جل صفت کند و نسب...
و إذا قیل لهم آمنوا الآیة ای خداوند کریم ای کردگار نامدار حکیم ای در وعد راست و در عدل پاک و در فضل تمام و در مهر قدیم آنچه میخواهی می نمایی و چنانک خواهی می آرایی هر یک را نامی و ...
قوله تعالی و إلهکم إله واحد الآیة این صفت خداوند یگانه بار خدا و پادشاه یگانه در بزرگواری و کاررانی یگانه در بردباری و نیکوکاری یگانه در کریمی و بیهمتایی یگانه در مهربانی و بنده نو...
قوله تعالی و من الناس من یتخذ از مردمان کس است که می گیرد من دون الله فرود از خدای أندادا وی را هامتایان یحبونهم می دوست دارند ایشان را کحب الله چنانک الله را می دوست باید داشت و ا...
قوله تعالی و من الناس من یتخذ من دون الله أندادا سدی گفت باین هامتایان سران و پیش روان ایشان خواهد که ایشان را در معصیت خالق طاعت میداشتند آن گه ایشان را چنان دوست میداشتند که مؤمن...
قوله تعالی و من الناس من یتخذ من دون الله أندادا اگر مؤمنان و دوستان خدای را در همه قرآن همین آیت بودی ایشان را شرف و کرامت تمام بودی که رب العالمین میگوید ایشان مرا سخت دوستدارند ...
قوله تعالی یا أیها الناس ای مردمان کلوا مما فی الأرض میخورید از هر چه در زمین حلالا طیبا آنچه حلال پاک است و خورنده را گشاده و لا تتبعوا خطوات الشیطان و بر پی گامهای دیو مایستید إن...
قوله تعالی یا أیها الناس الآیة این آیت در شأن مشرکان قریش آمد کنانة و ثقیف و خزاعة و بنی مدلج و بنی عامر بن صعصعة و الحرث و عامر ابنی عبد مناة که ایشان چیزهای بهوا و خرد خویش می حل...
قوله تعالی یا أیها الناس کلوا مما فی الأرض یا حرف ندا است و ای منادی و ها تنبیه میگوید بیدار باشید ای مردمان چیزی که خورید حلال خورید و پاک و گرد خیانت و محرمات مگردید تا از وساوس ...
قوله تعالی لیس البر نیکی و پارسایی نه همه آنست أن تولوا وجوهکم که رویهای خویش فرا دارید در نماز قبل المشرق و المغرب سوی مشرق که بر آمدن گاه آفتابست و مغرب که فرو شدن گاه است و لکن ...
قوله تعالی لیس البر أن تولوا وجوهکم الآیة حمزه و حفص البر بنصب خوانند باقی قراء برفع او که برفع خواند البر اسم لیس نهاد و أن تولوا وجوهکم بجای خبر نهاد و او که بنصب خواند أن تولوا ...
قوله تعالی لیس البر أن تولوا وجوهکم الآیة از روی ظاهر درین آیت آنچه شرط شریعت است بشناختی اکنون از روی باطن بزبان اشارت آنچه نشان حقیقت است بشناس که حقیقت مر شریعت را چون جان است م...
بنام خداوند بخشاینده مهربان الم الله لا إله إلا هو آن خدایی است که نیست خدایی جز او الحی القیوم ۲ زنده پاینده نزل علیک الکتاب فرو فرستاد بر تو این نامه بالحق براستی و درستی مصدقا گ...
بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان یا أیها الناس ای مردمان اتقوا ربکم بپرهیزید از خداوند خویش الذی خلقکم من نفس واحدة آن خداوند که شما را بیافرید از یک تن و خلق ...
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند أوفوا بالعقود تمام بسپارید و نگه دارید پیمانها که بندید با خدایی عز و جل و...
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان الحمد لله ستایش نیکو خدای را الذی خلق السماوات و الأرض که او بیافرید آسمانها و زمین و جعل الظلمات و النور و تاریکی ...
قوله تعالی بسم الله بنام خداوند الرحمن بخشاینده الرحیم مهربان المص ۱ منم خداوند دانای راستگوی همه چیز دانم و حق از باطل جدا کنم کتاب این نامه ای است أنزل إلیک فرو فرستاده آمد بتو ف...
قوله تعالی بسم الله بنام خداوند الرحمن فراخ بخشایش الرحیم مهربان یسیلونک می پرسند ترا عن الأنفال از غنیمتها که از دشمن یاوند بجنگ قل الأنفال لله و الرسول گوی یا محمد که آن غنیمتها ...
قوله تعالی براءة من الله و رسوله این بیزاری است از خدا و رسول او إلی الذین عاهدتم من المشرکین ۱ بایشان که پیمان بستید با ایشان از مشرکان فسیحوا فی الأرض أربعة أشهر میروید در زمین چ...
بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان الر منم آن خداوند که می بینم جز من دارنده و پروراننده نه تلک آیات الکتاب این آیتها آن نامه است الحکیم ۱ آن نامه نیکو حکمت راست...
بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان الر کتاب این حروف نامه ایست أحکمت آیاته درست و راست و بی غلط گفته و فرستاده سخنهای او و معنیها درو ثم فصلت پس آن گه گشاده و رو...