بخش ۲۱ - رسیدن نوفل به مجنون

در پرده دری ز پرده دار ی

از پرده نام و ننگ رفته

در پرده نای و چنگ رفته

نقل دهن غزل سرایان

ریحانی مغز عطر سا یان

در پرده عاشقان خنیده

زخم دف مطربان چشیده

افتاده چو زلف خویش در تاب

بی مونس و بی قرار و بی خواب

مجنون رمیده نیز در دشت

سرگشته چو بخت خویش می گشت

بی عذر همی دوید عذرا

در موکب وحشیان صحرا

بوری به هزار زور می راند

بیتی به هزار درد می خواند

بر نجد شدی ز تیز وجدی

شیخانه ولی نه شیخ نجدی

بر زخمه عشق کوفتی پای

وز صدمه آه روفتی جای

هر عاشق کآه وی شنیدی

هر جامه که داشتی دریدی

از نرم دلان ملک آن بوم

بود آهنی آب داده چون موم

نوفل نامی که از شجاعت

بود آن طرفش به زیر طاعت

لشگر شکنی به زخم شمشیر

در مهر غزال و در غضب شیر

هم حشمت گیر و هم حشم دار

هم دولتمند و هم درم دار

روزی ز سر قوی سلاحی

آمد به شکار آن نواحی

در رخنه غار های دلگیر

می گشت به جستجوی نخجیر

دید آبله پای دردمند ی

بر هر مویی ز مویه بندی

محنت زده ای غریب و رنجور

دشمن کامی ز دوستان دور

وحشی شده از میان مردم

وحشی دو سه اوفتاده در دم

پرسید ز خوی و از خصالش

گفتند چنانکه بود حالش

کز مهر زنی بدین حزینی

دیوانه شد این چنین که بینی

گردد شب و روز بیت گویان

آن غالیه را ز باد جویان

هر باد که بوی او رساند

صد بیت و غزل بدو بخواند

هر ابر کزان دیار پوید

شعری چو شکر بدو بگوید

آیند مسافر ان ز هر بوم

بینند در این غریب مظلوم

آرند شراب یا طعامی

باشد که بدو دهند جامی

گیرد به هزار جهد یک جام

و آن نیز به یاد آن دلارام

در کار همه شمارش این است

این است شمار کارش این است

نوفل چو شنید حال مجنون

گفتا که ز مردمی است اکنون

کاین دل شده را چنانکه دانم

کوشم که به کام دل رسانم

از پشت سمند خیزران دست

ران بازگشاد و بر زمین جست

آنگاه ورا به پیش خود خواند

با خویشتنش به سفره بنشاند

می گفت فسانه های گرمش

چندانکه چو موم کرد نرمش

گوینده چو دید کان جوانمرد

بی دوست نواله ای نمی خورد

هرچ آن نه حدیث دوست بودی

گر خود همه مغز پوست بودی

از هر نمطی که قصه می خواند

جز در لیلی سخن نمی راند

وان شیفته ز ره رمیده

ز آنها که شنیده آرمیده

خوشدل شد و آرمید با او

هم خورد و هم آشمید با او

با او به بدیهه خوش درآمد

چون دید حریف خوش برآمد

می زد جگر ش چو مغز بر جوش

می خواند قصیده های چون نوش

بر هر سخنی به خنده خوش

می گفت بدیهه ای چو آتش

و آن چرب سخن به خوش جوابی

می کرد عمارت خرابی

کز دوری آن چراغ پرنور

هان تا نشوی چو شمع رنجور

کاو را به زر و به زور بازو

گردانم با تو هم ترازو

گر مرغ شود هوا بگیرد

هم چنگ منش قفا بگیرد

گر باشد چون شراره در سنگ

از آهنش آورم فرا چنگ

تا همسر تو نگردد آن ماه

از وی نکنم کمند کوتاه

مجنون ز سر امیدوار ی

می کرد به سجده حق گزاری

کاین قصه که عطرسای مغز است

گر رنگ و فریب نیست نغز است

او را به چو من رمیده خو یی

مادر ندهد به هیچ رویی

گل را نتوان به باد دادن

مه زاده به دیو زاد دادن

او را سوی ما کجا طواف است

دیوانه و ماه نو گزاف است

شستند بسی به چاره سازی

پیراهن ما نشد نماز ی

کردند بسی سپید سیمی

از ما نشد این سیه گلیمی

گر دست ترا کرامتی هست

آن دسترسی بود نه زین دست

اندیشه کنم که وقت یاری

در نیمه رهم فرو گذاری

ناآمده این شکار در شست

داری ز من و ز کار من دست

آن باد که این دهل زبانی

باشد تهی از تهی میانی

گر عهد کنی بدانچه گفتی

مزد ت باشد که راه رفتی

ور چشمه این سخن سراب است

بگذار مرا ترا ثواب است

تا پیشه خویش پیش گیرم

خیزم پی کار خویش گیرم

نوفل ز نفیر زاری او

شد تیز عنان به یاری او

بخشود بر آن غریب همسال

هم سال تهی نه بلکه هم حال

میثاق نمود و خورد سوگند

اول به خدایی خداوند

وانگه به رسالت رسولش

که ایمان ده عقل شد قبولش

کز راه وفا به گنج و شمشیر

کوشم نه چو گرگ بلکه چون شیر

نه صبر بود نه خورد و خوابم

تا آنچه طلب کنم بیابم

لیکن به توام توقعی هست

کز شیفتگی رها کنی دست

بنشینی و ساکنی پذیری

روزی دو سه دل به دست گیری

از تو دل آتشین نهادن

وز من در آهنین گشادن

چون شیفته شربتی چنان دید

در خوردن آن نجات جان دید

آسود و رمیدگی رها کرد

با وعده آن سخن وفا کرد

می بود به صبر پای بسته

آبی زده آتشی نشسته

با او به قرارگاه او تاخت

در سایه او قرار گه ساخت

گرمابه زد و لباس پوشید

آرام گرفت و باده نوشید

بر رسم عرب عمامه در بست

با او به شراب و رود بنشست

چندین غزل لطیف پیوند

گفت از جهت جمال دلبند

نوفل به سرش ز مهربانی

می کرد چو ابر درفشانی

چون راحت پوشش و خورش یافت

آراسته شد که پرورش یافت

شد چهره زرد ش ارغوانی

بالای خمیده خیزرانی

وآن غالیه گون خط سیاهش

پرگار کشید گرد ماهش

ز آن گل که لطافت نفس داد

باد آنچه ربود باز پس داد

شد صبح منیر باز خندان

خورشید نمود باز دندان

زنجیری دشت شد خردمند

از بندی خانه دور شد بند

در باغ گرفت سبزه آرام

دادند به دست سرخ گل جام

مجنون به سکونت و گرانی

شد عاقل مجلس معانی

وان مهتر میهمان نوازش

می داشت به صد هزار ناز ش

بی طلعت او طرب نمی کرد

می جز به جمال او نمی خورد

ماهی دو سه در نشاط کاری

کردند به هم شراب خواری

روزی دو به دو نشسته بودند

شادی و نشاط می فزودند

مجنون ز شکایت زمانه

بیتی دو سه گفت عاشقانه

کای فارغ از آه دودناکم

بر باد فریب داده خاکم

صد وعده مهر داده بیشی

با نیم وفا نکرده خویشی

پذرفته که پیشت آورم نوش

پذرفته خویش کرده فرموش

آورده مرا به دلفریبی

وا داده به دست ناشکیبی

دادیم زبان به مهر و پیوند

و امروز همی کنی زبان بند

صد زخم زبان شنیدم از تو

یک مرهم دل ندیدم از تو

صبر م شد و عقل رخت بربست

دریاب و گرنه رفتم از دست

دلداری بی دلی نمودن

وانگه به خلاف قول بودن

دور اوفتد از بزرگواری

یاران به از این کنند یاری

قولی که در او وفا نبینم

از چون تو کسی روا نبینم

بی یار منم ضعیف و رنجور

چون تشنه ز آب زندگی دور

شرط است به تشنه آب دادن

گنجی به ده خراب دادن

گر سلسله مرا کنی ساز

ورنه شده گیر شیفته باز

گر لیلی را به من رسانی

ورنه نه من و نه زندگانی