۱۷ - النوبة الثانیة
قوله تعالی و هو الذی أنشأ جنات معروشات الایة معنی انشاء آفریدن است بابتداء بی مثالی و معیاری و اختراع آفریدن است بی سببی و خلق آفریدن است بر تقدیر و ترتیب و جنات بستانها است که در ...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی و هو الذی أنشأ جنات معروشات الایة معنی انشاء آفریدن است بابتداء بی مثالی و معیاری و اختراع آفریدن است بی سببی و خلق آفریدن است بر تقدیر و ترتیب و جنات بستانها است که در ...
قوله تعالی و إذ أخذ ربک هذه قصة القضیة و یشتمل علیها اخبار صحاح و آثار حسان فنبدأ بها و نقول روی مسلم بن یسار ان عمر بن الخطاب سیل عن هذه الایة فقال عمر سمعت رسول الله ص یسأل عنها ...
قوله تعالی إن أول بیت وضع للناس اول خانه ای که بر زمین نهادند مردمان را للذی ببکة این است که به مکة مبارکا برکت کرده در آن و هدی للعالمین ۹۷ و نشانی ساخته جهانیان را فیه آیات بینات...
قوله تعالی و من یهاجر فی سبیل الله و هر که هجرت کند در سبیل خدا یجد فی الأرض یابد در زمین مراغما کثیرا زیش گاهی و کام گاهی فراوان و سعة و فراخی و من یخرج من بیته و هر که از خانه خو...
قوله تعالی قل تعالوا یا محمد گوی بیایید أتل ما حرم ربکم علیکم تا بر خوانم آنچه حرام کرد خداوند شما بر شما ألا تشرکوا به شییا انباز مگیرید با خدای هیچ چیز را و بالوالدین إحسانا می و...
قوله تعالی و لله الأسماء الحسنی خدای را است نامهای نیکو فادعوه بها خوانید او را بآن و ذروا الذین یلحدون فی أسمایه و گذارید ایشان را که کژ میروند در نامهای او سیجزون ما کانوا یعملون...
قوله تعالی إن أول بیت وضع للناس کردگار قدیم جبار نام دار عظیم خداوند دانا کریم عز جلاله و عظم شأنه درین آیت فضیلت کعبه و شرف او نشر کرد و بزرگواری آن فرا جهانیان نمود گفت جل جلاله ...
قوله تعالی و من یهاجر فی سبیل الله الآیة رب العالمین خدای جهانیان و دارنده همگان و دانای مهربان درین آیت نشان رحمت از خود میدهد و لطف خود با بندگان مینماید و مؤمنان را بر هجرت می خ...
قوله تعالی فقل تعالوا الایة جلیل و جبار خدای بزرگوار وفادار نیکوکار خداوند دادگر گشاینده هر در آغاز کننده هر سر از لطیفی و مهربانی که که هست بر بندگان و بنده نوازی و کار سازی و خدا...
قوله تعالی و لله الأسماء الحسنی فادعوه بها خدای را جل جلاله نامها است و آن نامها او را صفات است بآن نامها نامور و ستوده و شناخته نامهای پرآفرین و بر دلها شیرین نظم پاک و گفت پاک از...
قوله تعالی إن أول بیت وضع للناس مجاهد گفت مسلمانان و جهودان در کار قبله سخن گفتند و تفاخر کردند هر کس ازیشان بقبله خویش جهودان گفتند بیت المقدس فاضلتر و شریفتر و قبله آن است که مها...
قوله تعالی و من یهاجر فی سبیل الله الآیة یعنی فی طاعة الله یجد فی الأرض مراغما کثیرا یعنی متحولا عن الکفر و سعة فی الأرض و بو عبیده گفت مراغم و مهاجر هر دو یکسانست یقال راغمت قومی ...
قوله تعالی قل تعالوا أتل ما حرم ابن عباس گفت ازینجا تا آخر سه آیت از محکمات قرآن اند ام الکتاب که الله گفت در صدر سورة آل عمران تعالوا این تعالی اصغاء است و حسن استماع و استقبال ام...
قوله تعالی و لله الأسماء الحسنی مقاتل گفت سبب نزول این آیت آن بود که مردی مسلمان نماز میکرد و در نماز الله را میخواند و رحمن را میخواند مردی از مشرکان مکه این از وی بشنید گفت أ لیس...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدند اتقوا الله بپرهیزید از خشم و عذاب خدای حق تقاته بسزا پرهیزیدن از وی و لا تموتن و نمیرید شما إلا و أنتم مسلمون ۱۰۲ مگر شما گردن ن...
قوله تعالی فإذا قضیتم الصلاة چون در بیم نماز خوف بگزارید فاذکروا الله خدای را یاد میکنید قیاما در بر پای و قعودا و نشسته و علی جنوبکم و بر پهلو فإذا اطمأننتم چون آمن گشتید و آرام ی...
قوله تعالی من جاء بالحسنة هر که نیکی آرد فله عشر أمثالها او را است فردا ده چندان و من جاء بالسییة و هر که بدی آرد فلا یجزی إلا مثلها پاداش ندهند او را مگر هم چندان و هم لا یظلمون ۱...
قوله تعالی هو الذی خلقکم من نفس واحدة الله او است که بیافرید شما را از یک تن و جعل منها زوجها و آن یک تن را جفت آفرید هم از وی لیسکن إلیها آن را تا آرام گیرد با او فلما تغشاها چون ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله حق تقاته هر جای که یا أیها الناس گفت اتقوا ربکم در آن پیوست و هر جای که یا أیها الذین آمنوا گفت اتقوا الله در آن پیوست اتقوا ربکم خطاب عمو...
قوله تعالی فإذا قضیتم الصلاة الآیة بدان که این نماز رازی است میان بنده و خدا که درین راز هم نیاز است و هم ناز امروز نیاز است و فردا ناز امروز رنج است و فردا گنج امروز باری گران فرد...
قوله تعالی من جاء بالحسنة فله عشر أمثالها فضلا و من جاء بالسییة فلا یجزی إلا مثلها عدلا ای خداوندی که اگر فضل کنی فضل ترا حد نیست ور عدل کنی بر عدل تو رد نیست اگر فضل کنی تو از دیگ...
قوله تعالی هو الذی خلقکم من نفس واحدة بزرگ است و بزرگوار خداوند مهربان نیکو نام رهی دار آفریننده جهانیان و دارنده همگان پاک و بی عیب در نام و نشان پاک از زاده و خود نزاییده پاک از ...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله حق تقاته مقاتل حیان گفت قصه نزول این آیت آنست که میان اوس و خزرج در زمانه جاهلیت عداوتی و قتالی رفته بود چون مصطفی ص به مدینه آمد ایشان را...
قوله تعالی فإذا قضیتم الصلاة الآیة میگوید چون از نماز خوف فارغ گشتید و رخصت که دادیم در آن پذیرفتید آن گه خدای را عز و جل نماز کنید اگر تندرست باشید بر پای ایستاده و اگر بیمار باشی...