۴ - النوبة الاولى
قوله تعالی جنات عدن بهشتهای همیشی التی وعد الرحمن آن بهشتها که رحمن وعده داد عباده بالغیب بندگان خویش را نادیده إنه کان وعده مأتیا ۶۱ وعده الله تعالی آمدنی است لا یسمعون فیها لغوا ...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی جنات عدن بهشتهای همیشی التی وعد الرحمن آن بهشتها که رحمن وعده داد عباده بالغیب بندگان خویش را نادیده إنه کان وعده مأتیا ۶۱ وعده الله تعالی آمدنی است لا یسمعون فیها لغوا ...
قوله تعالی إنه من یأت ربه مجرما هر که بخداوند خویش آید و کافر آید فإن له جهنم او را دوزخست لا یموت فیها نمیرد در ان دوزخ و لا یحیی ۷۴ و نه زندگانی خوش زید و من یأته مؤمنا و هر که ب...
قوله تعالی و لقد آتینا إبراهیم رشده من قبل و دادیم ابراهیم را راه شناسی او و بهی دانستن از پیش و کنا به عالمین ۵۱ و دانستیم ما که کی باید داد او را آن إذ قال لأبیه و قومه پدر خویش ...
قوله تعالی إن الله یدافع عن الذین آمنوا الله باز دارد از گرویدگان إن الله لا یحب کل خوان کفور ۳۸ الله دوست ندارد هرکژ کاری ناسپاس أذن للذین یقاتلون دستوری دادند ایشان را که جنگ کنن...
قوله تعالی ادفع بالتی هی أحسن السییة بدیشان پاسخ ده بهر چه آن نیکوتر نحن أعلم بما یصفون ۹۶ ما داناییم بآنچه ایشان گویند و قل رب و بگوی خداوند من أعوذ بک فریاد خواهم بتو من همزات ال...
قوله تعالی الله نور السماوات و الأرض الله است روشن دارنده آسمانها و زمین مثل نوره صفت نور او کمشکاة چون توله قندیل است فیها مصباح در سر توله آن قندیل چراغی المصباح فی زجاجة آن چراغ...
قوله تعالی تبارک الذی جعل فی السماء بروجا با برکت آن خدای که در آسمان برجها کرد و جعل فیها سراجا و در آن چراغی نهاد و قمرا منیرا ۶۱ و ماهی تابنده و هو الذی جعل اللیل و النهار خلفة ...
قوله تعالی کذبت قوم نوح المرسلین ۱۰۵ دروغ زن شمرد قوم نوح فرستادگان را إذ قال لهم أخوهم نوح آن گه که فرا ایشان گفت مرد ایشان نوح أ لا تتقون ۱۰۶ بنپرهیزید إنی لکم رسول أمین ۱۰۷ من ش...
قوله تعالی قال یا أیها الملؤا سلیمان گفت ای مهینان سپاه أیکم یأتینی بعرشها کیست از شما که تخت آن زن بمن آرد قبل أن یأتونی مسلمین ۳۸ پیش از آن که ایشان مسلمانی را بمن آیند قال عفریت...
قوله تعالی إن قارون کان من قوم موسی قارون از قوم موسی بود فبغی علیهم و در کیش افزونی جست بر ایشان و آتیناه من الکنوز و دادیم او را از گنجها ما إن مفاتحه چندان که کلیدهای آن لتنوأ ب...
قوله تعالی ما کان محمد أبا أحد من رجالکم محمد پدر هیچ کس نیست از مردان شما و لکن رسول الله و خاتم النبیین لکن رسول خداست و مهر پیغامبران و کان الله بکل شی ء علیما ۴۰ و الله بهمه چی...
قوله تعالی قل إنما أعظکم بواحدة بگوی شما را پند میدهم بیک چیز أن تقوموا لله که خیزید خدای را مثنی و فرادی دوگانه و یگانه ثم تتفکروا آن گه با خود بیندیشید و با یکدیگر باز گویید ما ب...
قوله تعالی إن أصحاب الجنة الیوم فی شغل بهشتیان آن روز در ناپرداختند فاکهون ۵۵ شادان و نازان میوه خواران هم و أزواجهم فی ظلال ایشان و جفتان ایشان در زیر سایه هااند علی الأرایک متکؤن...
قوله تعالی و إن یونس لمن المرسلین ۱۳۹ یونس از فرستادگان ما بود إذ أبق إلی الفلک المشحون ۱۴۰ آن گه که با کشتی گران بار گریخت فساهم تیر انداخت و قرعه ای زد فکان من المدحضین ۱۴۱ و هر ...
قل هو نبأ عظیم ۶۷ گوی ای محمد آن خبری بزرگ است أنتم عنه معرضون ۶۸ شما از ان روی گردانیده اید ما کان لی من علم مرا دانش نبود و آگاهی بالملإ الأعلی بآن جوق برترین از فریشتگان إذ یختص...
قوله تعالی و الذی جاء بالصدق و آن کس که راستی آرد فردا و صدق به و راست دانسته بود وی آن را أولیک هم المتقون ۳۳ ایشانند باز پرهیزنده لهم ما یشاؤن عند ربهم ایشانراست هر چه خواهند نزد...
قوله تعالی و قال ربکم ادعونی خداوند شما گفت مرا خوانید و فریاد رسی از من جویید أستجب لکم تا پاسخ کنم شما را إن الذین یستکبرون عن عبادتی ایشان که می گردن کشند از پرستش من سیدخلون جه...
قوله تعالی زین للناس حب الشهوات آن مهتر عالم و سید ولد آدم مصطفی ص خبر داد از کردگار قدیم جل جلاله و عز کبریاء گفت آن گه که بهشت بیافرید رب العالمین بجبریل گفت یا جبریل اذهب فانظر ...
قوله تعالی و اللاتی یأتین الفاحشة من نسایکم الآیة کردگار نهان دان خداوند مهربان و بخشاینده بر همگنان درین آیت خبر داد از رحمت و فضل خود بر بندگان و اسبال ستر خویش بر عیب ایشان تا ه...
قوله تعالی یا أهل الکتاب قد جاءکم رسولنا یبین لکم کثیرا الی قوله و یعفوا عن کثیر این آیت وصف رسول خداست و دلیل علم و حلم وی در آن پیداست فاظهار ما ابدی دلیل علمه و العفو عما اخفی ب...
قوله تعالی و منهم من یستمع إلیک الایة سمع فهم دیگر است و سمع خطاب دیگر آن بیحرمتان و بیگانگان چون از سمع فهم و قبول محروم بودند سمع خطاب ایشان را سود نداشت سمع فهم آنست که در دل جا...
قوله تعالی قل أمر ربی بالقسط الایة خداوند زمین و آسمان کردگار جهان و جهانیان بخشنده و بخشاینده و مهربان بر بندگان جل جلاله و تقدست اسماؤه و تعالت صفاته درین آیت مبانی خدمت و معالم ...
قوله تعالی و ما کان الله لیعذبهم و أنت فیهم سیاق و مساق این آیت بیان شرف مصطفی ص است و اجلال قدر او و اظهار عز وی میگوید ای مهتر خافقین و ای سید ثقلین تا تو در اصلاب ایشان بودی اسل...
قوله تعالی یا أیها الذین آمنوا إن کثیرا من الأحبار و الرهبان الآیه درین آیت هم تخصیص است و هم تشریف است و هم تهدید و وعید اول آیت تشریف مؤمنان است ایشان را بنداء کرامت میخواند و به...