بخش ۶۴ - ۲۰ - النوبة الاولى
قوله تعالی و إذ قال إبراهیم گفت ابراهیم رب خداوند من اجعل هذا بلدا آمنا این جای را شهری کن بی بیم و ارزق أهله من الثمرات و روزی ده کسان آن را از میوه ها من آمن منهم بالله و الیوم ا...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی و إذ قال إبراهیم گفت ابراهیم رب خداوند من اجعل هذا بلدا آمنا این جای را شهری کن بی بیم و ارزق أهله من الثمرات و روزی ده کسان آن را از میوه ها من آمن منهم بالله و الیوم ا...
قوله تعالی و إذ قال إبراهیم الآیة این آن وقت بود که ابراهیم کودک خود را اسماعیل و مادر وی را هاجر برد و بفرمان حق ایشان را در آن وادی بی زرع بنشاند آنجا که اکنون خانه کعبه است پس ا...
قوله تعالی و إذ قال إبراهیم رب اجعل هذا بلدا آمنا این دعاء خلیل هم از روی ظاهر بود هم از روی باطن از روی ظاهر آنست که گفت بار خدایا هر که درین شهر باشد وی را ایمن گردان بر تن و بر ...
قوله تعالی إذ قال له ربه یادگیر و یاد کن یا محمد آن گه که الله ابراهیم را گفت اسلم گردن نه و کار بمن سپار و خویشتن فرا من ده قال جواب داد ابراهیم و گفت أسلمت گردن نهادم و خویشتن فر...
قوله تعالی إذ قال له ربه أسلم الآیة ابن عباس گفت رب العالمین با ابراهیم این خطاب آن گه کرد که از آن سرب بیرون آمد و در کوکب می نگرست و طالب حق بود از بتان و بت پرستان روی بر تافته ...
قوله تعالی إذ قال له ربه أسلم الآیة چون خلیل در روش آمد از حضرت عزت فرمان آمد که یا ابراهیم هر که ما را خواهد جمله باید که ما را بود تا شطبه از مرادات بشری و معارضات نفسی با تو مان...
قوله تعالی و إذا قیل لهم و چون که مؤمنان ایشان را گویند آمنوا بگروید کما آمن الناس چنانک مردمان گرویده اند قالوا جواب دهند و گویند أ نؤمن با شما بگرویم کما آمن السفهاء چنانک سبکسار...
قوله تعالی قولوا آمنا بالله گویید ایمان داریم بالله و ما أنزل إلینا و بآنچه فرو فرستاده آمد بما و ما أنزل إلی إبراهیم و بآنچه فرو فرستاده آمد به ابراهیم و إسماعیل و إسحاق و یعقوب و...
قوله تعالی قولوا آمنا بالله الآیة ابو هریرة گفت اهل کتاب بزبان عبری توریة می خواندند و تفسیر آن با مسلمانان میگفتند بزبان تازی رسول گفت لا تصدقوهم و لا تکذبوهم و قولوا آمنا بالله گ...
قوله تعالی قولوا آمنا بالله الآیة فرمان خداوند عالم است خداوندی سازنده نوازنده داننده دارنده بخشنده پوشنده دلگشای رهنمای سر آرای مهر افزای غالب فضل ظاهر بذل سابق مهر دایم ستر خداون...
قوله تعالی و کذلک همچنین جعلناکم أمة شما را گروهی کردیم وسطا بهینه گزیده لتکونوا شهداء تا گواهان باشید پیغامبران را علی الناس بر مردمان از امتان ایشان و یکون الرسول علیکم شهیدا و ر...
قوله تعالی و کذلک جعلناکم أمة وسطا گفته اند این آیت عطف بر آن است که گفت و لقد اصطفیناه فی الدنیا ای کما اصطفینا ابراهیم و ذریته کذلک جعلناکم أمة وسطا ای خیارا عدلا و تحقیق آنست که...
قوله تعالی و کذلک جعلناکم أمة وسطا خداوند حکیم پادشاه علیم که حدوث کاینات بقدرت و ایجاد اوست وجود حادثات بعزت و اظهار اوست قوام زمین و سماوات بداشت اوست محدثات را بیافرید و از محدث...
قوله تعالی قد نری تقلب وجهک فی السماء می بینیم گشتن روی تو در آسمان فلنولینک ما ترا گردانیم قبلة ترضاها بآن قبله که می خواهی و می پسندی فول وجهک روی گردان شطر المسجد الحرام بسوی مس...
قوله تعالی قد نری تقلب وجهک فی السماء الآیة این آیت از روی معنی مقدم است بر سیقول السفهاء من الناس که تا قبله با کعبه نگردانیدند ایشان نگفتند ما ولاهم عن قبلتهم التی کانوا علیها و ...
قوله تعالی قد نری تقلب وجهک فی السماء الآیة اعلمه انه بمرأی من الحق لیکون متأدبا بادب الحق فلما استعمل الادب و لم یسأل ما تمناه قبله و لم یزد علی النظر الی السماء اعطاه افضل ما یعط...
قوله تعالی لکل وجهة و هر گروهی را سوییست و قبله ای و مولیها که وی روی فرا آن میدهداستبقوا الخیرات در نیکی کردن کوشید و بر یکدیگر شتابیدین ما تکونوا هر جا که باشید و بر هر قبله که ب...
قوله تعالی و إذا قیل لهم آمنوا پیش از آنک معنی آیت گوییم بدانک این آیت اشارت بدو گروه است از آن قوم که رسول را دیدند یک گروه از ایشان اهل صدق و وفاق اند و دیگر گروه اهل شک و نفاق و...
قوله تعالی لکل وجهة الآیة ای و لکل اهل دین قبلة و متوجه الیه فی الصلاة هر گروهی را از دین داران و خدا پرستان قبله است که روی بآن دارند و نماز بآن دارند و نماز بآن میکنند همانست که ...
قوله تعالی لکل وجهة هو مولیها الآیة قبله های خلق پنج است یکی عرش دوم کرسی سوم بیت المعمور چهارم بیت المقدس پنجم کعبه عرش قبله حاملان است کرسی قبله کروبیان است بیت المعمور قبله روحا...
قوله تعالی فاذکرونی مرا یاد کنید أذکرکم تا من شما را یاد کنم و اشکروا لی و سپاس دارید مرا و آزادی کنید و لا تکفرون و در من ناسپاس مبید یا أیها الذین آمنوا ای ایشان که بگرویدید استع...
قوله تعالی فاذکرونی أذکرکم مصطفی گفت در تفسیر این آیت یقول الله عز و جل اذکرونی یا معشر العباد بطاعتی اذکرکم بمغفرتی الله میگوید عز جلاله رهیکان من مرا طاعت دار باشید و بندگی کنید ...
قوله تعالی فاذکرونی أذکرکم الآیة اینست یاد دوست مهربان آسایش دل و غذاء جان یادی که گوی است و انسش چوگان مرکب او شوق و مهر او میدان گل او سوز و معرفت او بوستان یادی که حق در آن پیدا...
قوله تعالی إن الصفا و المروة من شعایر الله صفا و مروه از نشانهای ملت الله است فمن حج البیت هر که قصد و آهنگ خانه کند أو اعتمر یا بزیارت خانه شود فلا جناح علیه برو تنگی نیست أن یطوف...