بخش ۱۱۲ - ۳۵ - النوبة الاولى
قوله تعالی و أتموا الحج و العمرة لله تمام کنید حج و عمره خدای را فإن أحصرتم اگر شما را باز دارند به بیمی یا بیماریی فما استیسر برین باز داشته است چیزی آسان من الهدی از قربان و لا ت...

ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی و أتموا الحج و العمرة لله تمام کنید حج و عمره خدای را فإن أحصرتم اگر شما را باز دارند به بیمی یا بیماریی فما استیسر برین باز داشته است چیزی آسان من الهدی از قربان و لا ت...
قوله تعالی و أتموا الحج و العمرة لله و روی ان النبی قال تابعوا بین الحج و العمرة فانهما ینفیان الفقر و الذنوب کما ینفی الکیر خبث الحدید و الذهب و الفضة و لیس للحج المبرور ثواب دون ...
قوله تعالی و أتموا الحج و العمرة لله الآیة روی عن وهب بن منبه قال اوحی الله عز و جل الی آدم ع أنا الله ذو بکة اهلها جیرتی و زوارها و فدی و اضیافی و فی کنفی اعمره باهل السماء و اهل ...
قوله تعالی فإذا قضیتم مناسککم چون فارغ شوید از مناسک حج خویش فاذکروا الله یاد کنید و بستایید خدای را کذکرکم آباءکم چنانک پدران خود را می ستایید و یاد میکنید أو أشد ذکرا و در افزونی...
قوله تعالی فإذا قضیتم مناسککم الآیة سبب نزول این آیت آن بود که عرب چون از حج و مناسک فارغ می شدند هر کسی بر در کعبه بیستادی و مناقب و مآثر پدر خویش در گرفتی این یکی گفتی پدرم مهمان...
قوله تعالی فإذا قضیتم مناسککم الآیة ابتداء مناسک حج و عمره نیت است و اول رکنی از ارکان آن احرام است و احرام از جامه بیرون آمدن است از روی اشارت میگوید هر که بتن زیارت خانه ما کند ا...
قوله تعالی و من الناس و از مردمان کسست من یشری نفسه که خویشتن را می خرد و دنیا می فروشد ابتغاء مرضات الله اسلام را و جستن خشنودی خدای را و الله رؤف بالعباد و الله سخت مهربان بخشاین...
قوله تعالی و من الناس من یشری نفسه الایة این آیت در شأن صهیب بن سنان الرومی آمده است مردی بود از جمله صحابه از عرب ابن نمر بن قاسط کنیت وی ابو یحیی دو پسر بود او را یکی حمزه نام و ...
قوله تعالی یا أیها الناس اعبدوا ربکم اینت خطاب خطیر و نظام بی نظیر سخنی پر آفرین و بر دلها شیرین جان را پیغام است و دل را انس و زبان را آیین فرمان بزرگوار از خدای نامدار میگوید بلط...
قوله تعالی و من الناس من یشری نفسه الآیة آنجا که عنایت است پیروزی را چه نهایت است فضل خدا نهانی نیست و بر فعل وی چون و چرایی نیست و معرفت وی جز عطایی نیست بو جهل قرشی و بو طالب هاش...
قوله تعالی کان الناس أمة واحدة مردمان همه یک گروه بودند بر یک ملت فبعث الله النبیین فرستاد خدای پیغامبران را مبشرین مؤمنانرا بشارت دهندگان و منذرین و کافران را بیم کنندگان و أنزل م...
قوله تعالی کان الناس أمة واحدة الآیة ای علی ملة واحدة خلافست میان علما که این ملت کفر است با ملة اسلام قومی گفتند ملت کفر است میگوید مردمان همه بر ملت کفر بودند یعنی در سه روزگار د...
قوله تعالی کان الناس أمة واحدة الآیة از روی اشارت بر ذوق جوانمردان طریقت این آیت رمزی دیگر دارد و معنی دیگر میگوید پادشاه عالم دارنده جهان و دانای نهان اول که خلق را بیافرید در غشا...
قوله تعالی یسیلونک ترا می پرسند ما ذا ینفقون که چه هزینه کنند قل بگوی ما أنفقتم من خیر هر چه نفقه کنید از مال فللوالدین بر پدر و مادر کنید و الأقربین و بر خویشاوندان و الیتامی و نا...
قوله تعالی یسیلونک ما ذا ینفقون الآیة فرمان آمد در قرآن چند جایگه که أنفقوا مما رزقکم الله و أنفقوا مما رزقناکم نفقت کنید و از آنچه شما را روزی کردیم چیزی بیرون دهید پرسیدند که چه ...
قوله تعالی یسیلونک ما ذا ینفقون الآیة مال باختن در راه شریعت نیکوست لکن نه چون جان باختن در میدان حقیقت بوقت مشاهدت از غیر جدا شدن و بشرط وفا بودن نیکوست لکن نه چنان که از خویشتن ج...
قوله تعالی یسیلونک ترا می پرسند عن الخمر و المیسر از می و قمار قل بگوی فیهما إثم کبیر در می و قمار بزه بزرگ است و منافع للناس و مردمان را در آن منفعتهاست و إثمهما أکبر من نفعهما ام...
قوله تعالی یسیلونک عن الخمر و المیسر الآیة این اول آیت است که در کار می آمد که هنوز در تحریم آن از آسمان پیغام نیامده بود و قومی از مسلمانان کراهیت میداشتند می خوردن از آنچه در آن ...
قوله تعالی یسیلونک عن الخمر و المیسر الآیة شراب اهل غفلت را و سر انجام و صفت اینست که گفتیم بار خدای را عز و جل بر روی زمین بندگانی اند که آشامنده شراب معرفت اند و مست از جام محبت ...
قوله تعالی إن الله لا یستحیی الله تعالی شرم نکند أن یضرب که زند مثلا ما مثلی هر چه بود بعوضة به پشه فما فوقها یا چیزی که فزون از آن بود فأما الذین آمنوا اما ایشان که گرویدگانند فیع...
قوله تعالی و یسیلونک ترا می پرسند عن المحیض از حیض زنان قل هو أذی بگوی آن مکروهی است و خونی قذر فاعتزلوا النساء دور باشید از زنان فی المحیض در درنگ حیض و لا تقربوهن و گرد ایشان مگر...
قوله تعالی و یسیلونک عن المحیض مردی آمد بر رسول خدا نام وی ثابت بن الدحداح گفت یا رسول الله زنان را در حال حیض نزدیکی کنیم و پاسیم یا نه که بگذاریم ایشان را در وقت حیض و نپاسیم آیت...
قوله تعالی و یسیلونک عن المحیض قل هو أذی الآیة کلام خداوند حکیم یاد آن کردگار عظیم ما جدی نامدار کریم یار هر ضعیف مونس هر لهیف مایه هر درویش امید هر نومید دلیل هر گم راه درماندگان ...
قوله تعالی للذین یؤلون ایشانراست که سوگند خورند من نسایهم از زنان خویش دور بودن را و باز ایستادن را از رسیدن بایشان تربص أربعة أشهر درنگ چهار ماه فإن فاؤ اگر باز آیند فإن الله غفور...