بخش ۲۰ - ۵ - النوبة الثانیة
قوله تعالی و إذ قلنا معطوفست بر آیه پیش و در موضع نصب است فکانه قال اذکر یا محمد إذ قال ربک للملایکة الله تعالی نعمتهای خویش و منتها بر بندگان می شمارد و در یاد ایشان میدهد ایشان ک...
ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته شدهاست. این کتاب به تفسیر خواجه عبدالله انصاری نیز معروف است و در گذشته به اشتباه آن را به خواجه عبدالله انصاری یا سعدالدین تفتازانی نسبت دادهاند اما به مدد تحقیق علیاصغر حکمت نویسندهٔ اصلی آن معلوم شده است. رشیدالدین میبدی در این کتاب ابتدا بخشی از آیات را بدون توضیح به فارسی روان ترجمه کرده (النوبة الاولی)، سپس عقاید مفسرین و تحقیقات اهل فن را دربارهٔ تفسیر همان قسمت شرح میدهد (النوبة الثانیة) و در بخش سوم به بیان نکات عرفانی خصوصاً به نقل از استاد خود خواجه عبدالله انصاری میپردازد (النوبة الثالثة) و عموماً در این بخش زیبایی نثر فارسی میبدی به چشم میآید. متن تفسیر کشف الاسرار به مدد متن منتشر شده از طریق کتابخانهٔ تصوف که به همت سرکار خانم زهرا خالوئی تهیه شده است در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
قوله تعالی و إذ قلنا معطوفست بر آیه پیش و در موضع نصب است فکانه قال اذکر یا محمد إذ قال ربک للملایکة الله تعالی نعمتهای خویش و منتها بر بندگان می شمارد و در یاد ایشان میدهد ایشان ک...
قوله تعالی و إذ قلنا للملایکة اسجدوا لآدم الآیة جلیل است و جبار خدای جهان و جهانیان کردگار نامدار نهان دان قدیم الاحسان و عظیم الشان نه بر دانسته خود منکر نه از بخشیده خود پشیمان ن...
قوله تعالی یا بنی إسراییل ای فرزندان یعقوب اذکروا نعمتی التی أنعمت علیکم یاد کنید نواخت من که شما را نواختم و آن نیکویی که با شما کردم و أوفوا بعهدی و باز آیید پیمان مرا أوف بعهدکم...
قوله تعالی یا بنی إسراییل ابتدای قصه بنی اسراییل است و سخن با ایشان پس از هجرت است در روزگار مقام مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم بمدینه اول منتهای خود و نواختهای خود و ریشان یاد ک...
قوله تعالی یا بنی إسراییل اشارتست بلطف و کرم حق وابندگان و مهربانی وی بریشان منت می نهد بریشان که منم خداوند کریم و سپاس دارنده و بر رهی بخشاینده و بهر جفایی ببر پیش آینده و رهی را...
قوله تعالی و إذ نجیناکم و رهانیدیم شما را من آل فرعون از کسان فرعون یسومونکم می رسانیدند و می جنبانیدند شما را سوء العذاب رنج عذاب یذبحون أبناءکم میکشتند پسران شما و یستحیون نساءکم...
قوله تعالی و إذ نجیناکم اذ ابتداء سخن را و در گرفتن قصه را گفت و در قرآن فراوانست ازین اذ و بقول بعضی علما آن را حکمی نیست میگوید شما را رهانیدیم و پدران ایشان را رهانیده بود و سپا...
قوله تعالی و إذ نجیناکم من آل فرعون کریم است و مهربان لطیف است و نگاهبان خداوند جهان و جهانیان فریاد رس نومیدان ذخیره منقطعان چاره بیچارگان نوازنده رنجوران رهاننده بندوران در نگر ب...
قول تعالی و ظللنا علیکم الغمام و سایه کردیم بر شما میغ و أنزلنا علیکم فرو فرستادیم بر شما از میغ المن و السلوی ترنجبین و مرغ سلوی کلوا من طیبات ما رزقناکم میخورید از پاکیها و خوشیه...
قوله و ظللنا علیکم الغمام سدی و جماعت مفسران گفتند پس از آنک رب العالمین آن قوم را بپایان طور زنده گردانید و توبه ایشان که گوساله پرستیدند قبول کرد ایشان را فرمود که بزمین مقدسه رو...
الم التخاطب بالحروف المفردة سنة الاحباب فی سنن المحارب فهو سر الحبیب مع الحبیب بحیث لا یطلع علیه الرقیب بین المحبین سر لیس یفشیه قول و لا قلم للخلق یحکیه زان گونه پیامها که او پنها...
قوله تعالی و ظللنا علیکم الغمام الآیة اشارت بلطف و کرم خداوندیست و مهربانی او بر بندگان چنانستی که رب العالمین میفرماید که ای بیچاره فرزند آدم چرا نه وا من دوستی کنی که سزاوار دوست...
قوله تعالی إن الذین آمنوا ایشان که بگرویدند و فرستاده را استوار گرفتند و الذین هادوا و ایشان که از راه بگشتند و جهود شدند و النصاری و ترسایان که در عیسی غلو کردند و الصابیین و ایشا...
قوله تعالی إن الذین آمنوا سدی گفت این آیت بشان اصحاب سلمان فرود آمد و سلمان مردی بود از جندیسابور بموصل افتاد میان احبار ترسایان و روزگاری دراز با ایشان عبادت کرد فراوان و بر دین ع...
قوله تعالی إن الذین آمنوا و الذین هادوا الآیة هر چند که کوشیدند و رنجها در دینداری کشیدند آن احبار جهودان و رهبان ترسایان و چندانک توانستند در راه مجاهدت و ریاضت رفتند و نفس خود را...
قوله تعالی و لقد علمتم و نیک دانسته اید و شناخته الذین اعتدوا منکم ایشان که از اندازه در گذشتند از شما فی السبت در صید کردن روز شنبه فقلنا لهم گفتیم ما ایشان را کونوا قردة خاسیین ک...
قوله تعالی و لقد علمتم الآیه ابن عباس گفت خدای عز و جل جهودان را تعظیم روز آدینه فرمود چنانک مسلمان را فرمود پس ایشان مخالفت کردند و روز شنبه اختیار کردند و آن را معظم داشتند و فرم...
قوله تعالی و لقد علمتم الذین اعتدوا منکم فی السبت اشارت بقهر خداوند است و بیگانگان چنانک دوستان را نوازنده است بیگانگان را گیرنده است و چنانک نواخت وی بنواخت دیگران نماند گرفتن وی ...
قوله تعالی و إذ قتلتم نفسا و شما آنید که یکی را بکشتید فادارأتم فیها و در آن کشته پیکار در گرفتید و الله مخرج و الله بیرون آرنده است و آشکارا کننده ما کنتم تکتمون آنچه شما پنهان می...
قوله تعالی و إذ قتلتم نفسا فادارأتم فیها هر چند که این آیت در نظم قرآن بآخر قصه گفت اما در معنی اول قصه است که تا آن شخص کشته نشد قصه گاو نرفت و معنی تدارؤ تدافع است چنانک قصه در م...
قوله تعالی و إذ قتلتم نفسا قتل نفس از دو گونه است یکی از روی صورت و یکی از روی معنی او که از روی صورت خود را کشد بعذابی رسد که عذاب از آن صعبتر نیست و ذلک فی قوله صلی الله علیه و آ...
قوله تعالی إن الذین کفروا ایشان که کافر شدند سواء علیهم یکسانست بریشان أ أنذرتهم ایشان را بیم نمایی و آگاه کنی أم لم تنذرهم یا بیم ننمایی و آگاه نکنی لا یؤمنون نخواهند گروید ختم ال...
قوله تعالی أ و لا یعلمون نمیدانند ایشان أن الله یعلم که الله میداند ما یسرون آنچه نهان میدارند و ما یعلنون ۷۷ و آنچه آشکارا میکنند و منهم أمیون و هست از جهودان قومی که نویسنده نه ا...
قوله تعالی أ و لا یعلمون أن الله یعلم ما یسرون و ما یعلنون این خطاب اگر خواهی منافقان را نه و اگر خواهی جهودان را اگر منافقان را نهی معنی آنست که این منافقان که با مصطفی ع و با مؤم...