نورالدین عبدالرحمن ابن نظام الدین احمد ابن محمد متخلص به جامی در سال ۸۱۷ هجری قمری در خرجرد جام از توابع خراسان متولد شد. .وی بعدها همراه پدرش به سمرقند و هرات رفت و در آن دیار به کسب علم و ادب پرداخت. سپس به سیر و سلوک مشغول و از بزرگان طریقت شد. او نزد سلطان حسین میرزا بایقرا و وزیر فاضل او امیر علیشیر نوایی تقربی خاص داشت. او در محرم ۸۹۸ هجری قمری وفات کرد و در هرات با احترام فراوان به خاک سپرده شد. از جامی بیش از چهل اثر و تألیف سودمند و گرانبها به جای مانده است. معروفترین آثار او عبارت از هفت مثنوی به نام «هفت اورنگ» است.
کرد چون دانا حکیم نیکخواه شهوت زن را نکوهش پیش شاه ساخت تدبیری به دانش کاندر آن ماند حیران فکرت دانشوران نطفه را بی شهوت از صلبش گشاد در محلی جز رحم آرام داد بعد نه مه گشت پیدا زان...
پورعمران به دلی غرقه نور می شد از بهر مناجات به طور دید در راه سر دوران را قاید لشکر مهجوران را گفت کز سجده آدم ز چه روی تافتی روی رضا راست بگوی گفت عاشق که بود کامل سیر پیش جانان ...
شیر خدا شاه ولایت علی صیقلی شرک خفی و جلی روز احد چون صف هیجا گرفت تیر مخالف به تنش جا گرفت غنچه پیکان به گل او نهفت صد گل محنت ز گل او شکفت روی عبادت سوی محراب کرد پشت به درد سر ا...
خرد جمله لب شد زمین بوس را زمین بوسی اسقلینوس را حکیمی که چون لب به حکمت گشاد ز طبع گهربارش این نکته زاد که ای غرقه نعمت ایزدی گرفتار کفران ز نابخردی ببین نعمت و شکر نعمت بگوی ببین...
آن زمان از ریا و عجب رهی که شوی پیر را رهین و رهی هست در نفس دار و گیر بسی که نداند به غیر پیر کسی نفس افعی و پیر خضر شعار کور می سازدش زمردوار نفس دیو است و پیر نجم هدی رجم دیو اس...
ریحان شکن حریم این باغ این بو دهد از نسیم این باغ کان لاله داغدار هر دشت از نوفل و نوفلی چو برگشت آزاده ز هر گروه بودی آواره دشت و کوه بودی هر جا که کسی ز دور دیدی چون آهو و گور از...
و دیگری از شعرای متغزل خواجه عماد فقیه است از کرمان و وی شیخ و خانقاه دار بوده است شعر خود را بر همه واردان خانقاه می خوانده است و استدعای اصلاح می کرده و از اینجا می گویند که شعر ...
حاتم آن بحر جود و کان عطا روزی از قوم خویش ماند جدا اوفتادش گذر به قافله ای دید اسیری به پای سلسله ای پیش آمد اسیر بهر گشاد خواست زو فدیه تا شود آزاد حاتم آنجا نداشت هیچ به دست بر ...
پیر هرات - رضی الله عنه - اصحاب خود را وصیت کرده است که از هر پیری سخنی یاد گیرید و اگر نتوانید نام ایشان را به یاد دارید تا بهره یابید آنی تو که از نام تو می بارد عشق وز نامه و پی...
یکی از حکما گفته است چهل دفتر در حکمت نوشتم و به آن منتفع نگشتم چهل کلمه از آن اختیار کردم از آن نیز بهره به دست نیاوردم چهار کلمه از آن برگزیدم در آن یافتم آنچه می طلبیدم اول آن ک...
قرین پادشاه حکیم فکرت پیشه باید نه ندیم هزل اندیشه زیراکه از آن به درجات کمال برآید و از این به درکات نقصان گراید هر نکته کاید از لب داننده گوهریست خوش آن که ساخت گنج گهر درج سینه ...
صوفی دگری را صفت کرده و صفتی از روی شناسایی و معرفت آورده فرموده که فلان کس سفره آرست نه سفره دار و خود را شریک سفره می دارد نه ملیک سفره می شمارد با سایر خورندگان یکسان است بلکه د...
وقتی صدیق اکبر رضی الله عنه در ایام خلافت خود در کنار کوچه های مدینه می گشت و بر در خانه خانه می گذشت ناگاه به خانه ای رسید و از آن خانه آواز گریه ای شنید که زنی بیتی می خواند و از...
روزی اصمعی بر مایده هارون حاضر بود ذکر پالوده کردند اصمعی گفت بسیاری از اعراب باشند که هرگز پالوده را ندیده باشند و نام او نشنیده هارون گفت بر این دعوی که کردی گواهی بگذران و اگر ن...
موشی چند سال در دکان خواجه بقال از نقلهای خشک و میوه های تر مالامال به سر می برد و از آن نعمتهای خشک و تر می خورد خواجه بقال آن را می دید و اغماض می کرد و از مکافات وی اعراض می نمو...
از ملایک جماعتی هستند کز می عشق جاودان مستند نی ز خود نی ز خلقشان خبری نی به خود نی به خلقشان نظری برده از خلق در وجود سبق در شهود حق اند مستغرق عارفانی که راه دین پویند نام ایشان ...
ابتدی بسم الله الرحمن الرحیم المتوالی الاحسان می کنم از نم این آب حیات زندگی بخش دل اهل نجات تر زبان خامه مشک افشان را تا معطر کند این عنوان را نافه آهوی تاتار است این نفحه طبله عط...
دلا تا کی درین کاخ مجازی کنی مانند طفلان خاک بازی تویی آن دست پرور مرغ گستاخ که بودت آشیان بیرون ازین کاخ چرا زان آشیان بیگانه گشتی چو دونان جغد این ویرانه گشتی بیفشان بال و پر ز آ...
آنچه نگارد پی این خوش رقم بر سر هر نامه دبیر قلم حمد خداییست که از کلک کن بر ورق باد نویسد سخن چون رقم او بود این تازه حرف جز به ثنایش نتوان کرد صرف لیک ثنایش ز بیان برتر است هر چه...
دوربینان بارگاه الست بیش ازین پی نبرده اند که هست ذات پاکش ز چونی و چندی هستی ساده از نشانمندی در مکین و مکان چه فوق و چه تحت وحدتی ساذج است و هستی بحت وحدتی گشته کثرتش طاری در همه...
سر سروران تاج آزادگان سپهدار خیل فرستادگان مه ابطحی نیر یثربی کش آن مشرقی گرد و این مغربی به حکم شریعت طریقت اساس به نور طریقت حقیقت شناس جهان را مطاع و خدا را مطیع اسیران روز جزا ...
دقیقی - رحمه الله تعالی - از شعرای ماتقدم است و ابتدای شاهنامه او کرده است و بیست هزار بیت کمابیش گفته و فردوسی آن را به اتمام رسانیده و از جمله سخنان وی است این دو بیت یاری گزیدم ...
واحد است او به ذات خویش و احد وحدتی برتر از شمار و عدد هر که را وحدتش شود مشهود از عدد فارغ است و از معدود ساحت عزتش بود زان پاک که کند کس توهم اشراک ره به امکان نیافت همتایش تنگنا...
قیصر روم سوی نوشیروان قاصدی هوشمند کرد روان قاصد شاه هوشمند سزد تا ز خامی خیال کج نپزد چون فرستاد از خرد زنده ست آن خردمندی فرستنده ست بعد ماهی که رنج راه کشید به در بارگاه شاه رسی...
