نورالدین عبدالرحمن ابن نظام الدین احمد ابن محمد متخلص به جامی در سال ۸۱۷ هجری قمری در خرجرد جام از توابع خراسان متولد شد. .وی بعدها همراه پدرش به سمرقند و هرات رفت و در آن دیار به کسب علم و ادب پرداخت. سپس به سیر و سلوک مشغول و از بزرگان طریقت شد. او نزد سلطان حسین میرزا بایقرا و وزیر فاضل او امیر علیشیر نوایی تقربی خاص داشت. او در محرم ۸۹۸ هجری قمری وفات کرد و در هرات با احترام فراوان به خاک سپرده شد. از جامی بیش از چهل اثر و تألیف سودمند و گرانبها به جای مانده است. معروفترین آثار او عبارت از هفت مثنوی به نام «هفت اورنگ» است.
یاد کن آنکه در شب اسرا با حبیب خدا خلیل خدا گفت گوی از من ای رسول کرام امت خویش را ز بعد سلام که بود پاک و خوش زمین بهشت لیکن آنجا کسی درخت نکشت خاک او پاک و طیب افتاده لیک هست از ...
چون سوم رکن از ولایت جوع باشد اکنون بدان کنیم رجوع جوع باشد غذای اهل صفا محنت و ابتلای کرم هوا مرده ره راست جوع رأس المال زان کند اکتساب حسن مال مصطفی گفت می رود شیطان همچو خون در ...
مصطفی گفت هر که کرد انفاق ببرد مزد خویش یوم تلاق مگر آن هرزه کار بی حاصل که کند سعی در عمارت گل هر چه سازد در آب و خاک تلف نایدش زان به غیر باد به کف گر تو گویی کسی که دسترسی یافت ...
کل ما کان عندکم ینفد دام ما عنده الی السرمد وضع آن اندر آب و گل نبود موضعش غیر جان و دل نبود نشود حبه ای ازان ضایع روز محشر شود به او راجع خانه تن خرابه ایست کهن لله و فی الهش عمار...
مصطفی گفت آدمیزاده که به خوردن حریص افتاده باشدش چند لقمگک کافی که به ابقای او بود وافی قامت او ازان بماند راست بهر طاعت به پا تواند خاست لقمه را اولا مصغر کرد بعد ازان جمع قلتش آو...
خواجه را بین که از سحر تا شام دارد اندیشه شراب و طعام شکم از خوشدلی و خوشحالی گاه پر می کند گهی خالی فارغ از خلد و ایمن از دوزخ جای او مزبله ست یا مطبخ کار او بهر نفس پروردن روز و ...
عارفی در طریق حق سندی گشت مهمان صاحب خردی میزبان بهر خدمتش برخاست میهمانخانه را به خوان آراست ساخت آراسته به رسم کرام خوان و خانه به گونه گونه طعام صحن خانه شد از طبقها تنگ همه پر ...
جوع آیین سالک راه است شیوه عارفان آگاه است جوع سالک به اختیار بود جوع عارف به اضطرار بود می نماید رونده مرتاض از مطاعم به قصد خویش اعراض تا دلش خوی با خوشی نکند نفسش آهنگ سرکشی نکن...
پی به مقصود کی برد سالک نا شده نفس خویش را هالک دل چو در نفس و وایه او بست گشت ازان وایه پایه او پست می خورد می چرد بهایم وار می برد می درد سبع کردار بر رخش باب قرب مسدود است وز حر...
حذر از صوفیان شهر و دیار همه نا مردم اند و مردمخوار هر چه دادی به دستشان خوردند هر چه آمد ز دستشان کردند کارشان غیر خواب و خوردن نی هیچ شان فکر روز مردن نی ذکرشان صرف بهر سفره و آش...
سهل عبدالله تستری - قدس سره - می گوید که هر که بامداد کند و همت وی آن باشد که چه خورد دست از وی بشوی هرکه خیزد بامداد از خواب و نبود در سرش جز خیال خورد ازو آیین بیداری مجوی وانکه ...
پادشاهی از حکیمی طلب نصیحت کرد حکیم گفت از تو مسیله ای پرسم بی نفاق جواب گوی زر را دوستتر می داری یا خصم را گفت زر را گفت چونست که آن را دوستتر می داری - یعنی زر را - اینجا می گذار...
امیرالمؤمنین عمر رضی الله عنه در وقت خلافت خود در مدینه دیواری گل می کرد یهودیی پیش وی تظلم کرد که حاکم بصره متاعی از من به صدهزار درم خریده است و در ادای ثمن آن تعلل می کند فرمود ...
شاعری به توقع فایده به در خانه معن زایده آمد چند روزی آنجا بود بار نیافت از باغبان وی التماس کرد که چون معن به باغ درآید و برکنار آب نشیند مرا آگاه کن چون آن وقت درآمد باغبان وی را...
جاحظ گوید هرگز خود را چنان خجل ندیدم که روزی مرا زنی بگرفت و به در دکان استاد ریخته گر برد که همچنین من متحیر شدم که آن چه بود از آن استاد پرسیدم گفت مرا فرموده بود که تمثالی بر صو...
سرخ زنبوری بر مگس عسل زور آورد تا وی را طعمه خود سازد به زاری در آمد که با وجود این همه شهد و عسل مرا چه قدر و محل که آن را بگذاری و به من رغبت آری زنبور گفت اگر آن شهد است تو شهد ...
هست بر مقتضای فضل ازل بعضی از بعضی افضل و اکمل وز همه افضل احمد عربیست که ز حق سوی ما رسول و نبیست آن فضایل که انبیا را بود وان شمایل که اصفیا را بود گر شود جمله مجتمع با هم همه با...
انوری - رحمة الله تعالی حکیمی کامل و فصیحی فاضل بود و حسن شعر و لطف نظم شمه ایست از علو حال او و خالی است از جمال کمال او سخنان او مشهور است و دیوان او مسطور و از لطایف اشعار وی یک...
دید پور عمر به چشم خیال مر عمر را پس از دوازده سال گفت بابا تو را چه حال افتاد که ز حال منت نیامد یاد گفت از وقت مرگ تا امروز حالتی داشتم عجب جانسوز از سؤال مظالم مردم دست و پا کرد...
پدر این قصه از زبان پسر چون نیوشید گفت جان پدر نیست پوشیده پیش اهل ادب که بود ریش پر به عرف عرب لیک آن پر که مرغ حسن و جمال زند از وی سوی عدم پر و بال گرچه خیزد همین ز روی و ذقن رو...
ظلم حجاج به غایت چو رسید تیغ بر تهمتی چند کشید گنج ها زر به فدا آوردند گنجشان خاک به سر بر کردند هیچشان حیله گر سود نکرد کارشان روی به بهبود نکرد جلمه کردند سر اندر سر تیغ سر نهادن...
پاره دوزی بود در اقصای ری مطمین بر پاره دوزی رای وی با خمیده پشتی از بار عیال داشت مشتی طفلکان خردسال بود بر دلق معاش خویشتن روز و شب از پاره دوزی وصله زن چون رسیدی میوه های سال نو...
گهر سنجان دریای معانی ورق خوانان وحی آسمانی چو تاریخ جهان کردند آغاز چنین دادند ازان آدم خبر باز که چون چشم جهان بینش گشادند بر او اولاد او را جلوه دادند صفوف انبیا یکجا پس و پیش س...
زد به جهان نوبت شاهنشهی کوکبه فقر عبیداللهی آن که ز حریت فقر آگه است خواجه احرار عبیدالله است روی زمین کش نه سر و نی بن است در نظرش چون روی یک ناخن است یک روی ناخن که به دست آمدش ک...
